Kalsiyum modülatör etkili tiyenopiridin ve siklopentapiridin türevleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Kimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİYASE GÖZDE GÜNDÜZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): OSMAN CİHAT ŞAFAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gündüz, M. G. Kalsiyum modülatör etkili tiyenopiridin ve siklopentapiridin türevleri. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmasötik Kimya Programı Doktora Tezi, Ankara, 2012. Bu çalışmada, alkil 2-metil-4-(2,3-disübstitüe fenil)-5-okso-4,5,6,7-tetrahidro-1H-siklopenta[b]-piridin-3-karboksilat (Bileşik 1-21) ve alkil 5-metil-7-(2,3-disübstitüe fenil)-2,3,4,7-tetrahidrotiyeno[3,2-b]piridin-6-karboksilat-1,1-dioksit (Bileşik 22-42) yapısına sahip kırk iki bileşiğin sentezi gerçekleştirilmiştir. Bileşikler, Hantzsch reaksiyonuna göre siklopentan-1,3-dion ya da tetrahidrotiyofen-3-on-1,1-dioksit, 2,3-disübstitüe benzaldehit, uygun asetoasetat bileşiği ve amonyum asetatın metanol içerisindeki reaksiyonuyla sentezlenmiştir. Bileşiklerin yapıları; IR, 1H-NMR, 13C-NMR, COSY, HETCOR, DEPT, X-ışınları analizi ve kütle spektroskopisi yöntemleriyle kanıtlanmış olup, eleman analizleri yardımıyla da bileşiklerin yapıları doğrulanmıştır. Bileşiklerin kalsiyum modülatör aktivite çalışmaları, nikardipin standart alınarak izole sıçan ileumu ve sıçan torasik aortunda gerçekleştirilmiştir. İzole sıçan ileumu üzerinde yapılan testlerde Bileşik 2, 7, 11, 12 ve 15'in nikardipinden etkili bulunduğu saptanmıştır. Sonuçlar, EC50 değerleri açısından incelendiğinde, Bileşik 7'in en düşük EC50 değerine sahip olduğu gözlenmiştir. Sıçan torasik aortu üzerinde yapılan testlerde ise, 2,3-diklorofenil ve 2,3-difluorofenil sübstitüentlerinin aktiviteyi olumlu etkilediği belirlenmiştir. Siklopentanon halkası taşıyan bileşiklerin, tetrahidrotiyofen-1,1-dioksit halkası taşıyan türevlere göre daha yüksek aktiviteye sahip olduğu gözlenmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde, bileşiklerin vazodilatör etkilerinin yanında, ileumda yüksek spazmolitik aktiviteye sahip oldukları bulunmuştur.