Yıldırma, örgütsel sinizm, iş doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkilerinde seri aracılık etkileri: Örgütlerde engelli çalışanlar üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TEZCAN ZEYNEP ÖZKAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEMRA GÜNEY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı özel ve devlet sektörlerinde çalışan engelli bireyler üzerinde yıldırma, örgütsel sinizm, iş doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkilerinde seri aracılık etkilerini incelemektir. Bu kapsamda, çalışmanın örneklemini kamu ve özel sektörde çeşitli meslek gruplarında çalışan 184 engelli birey oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde kolayda örnekleme ve kartopu yöntemi kullanılmış ve anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. İlk olarak, doğrulayıcı faktör analizi ile modelin uygunluğu test edilmiştir. Uyum indeksleri sonucunda modelin örneklem için uygun olduğu sonucuna ulaşılmış ve tüm faktörler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ölçeklerin iç tutarlılık katsayıları sırasıyla Olumsuz Davranışlar Ölçeği için α=.84, Örgütsel Sinizm Ölçeği için α=.86, Minnesota İş Doyumu Ölçeği için α=.93 ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği için α=.87'dir. Ek olarak, seri çoklu aracılık analizi sonucunda, yıldırma ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel sinizmin ve iş doyumunun seri aracılık etkisi anlamlı bulunmuştur. Ayrı ayrı dolaylı etkilere bakıldığında yıldırma ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel sinizmin anlamlı bir aracılık sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer anlamlı dolaylı etki ise iş doyumu aracılığıyla yıldırmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisidir. Buradan hareketle, engelli çalışanların yıldırma yaşamaları arttıkça, örgütsel sinizm düzeylerinin arttığı ve akabinde iş tatminlerinin azaldığı ve buna bağlı olarak da işten ayrılma niyetlerinde bir artış meydana geldiği söylenebilir. Bu çalışma, hali hazırda istihdam sorunlarıyla boğuşan engellilerin istihdam edildikten sonra da problemlerinin katlanarak devam ettiği konusuna ışık tutmakta ve bu alanda gereken önlemleri vurgulaması açısından önemlidir. Anahtar Sözcükler Yıldırma, Örgütsel Sinizm, İş Doyumu, İşten Ayrılma Niyeti, Engellilik