NON-segmental vitiligo ile hla genotipi ve oksidatif stres arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Onkoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YILDIZ HAYRAN
Danışman: Füsun Özmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vitiligo deri, deri ekleri ve mukozalarda keskin sınırlı, depigmente yamalarla karakterize kronik, otoimmün bir hastalıktır. Hastalık etiyolojisi ve patogenezi tam olarak bilinmemekle birlikte genetik olarak yatkın bireylerde çevresel faktörlerin tetiklediği fonksiyonel melanosit kaybının hastalık oluşumundaki esas etken olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda non-segmental vitiligolu hastalarda hastalık aktivitesi, yaygınlığı ile HLA ve oksidatif stresi yansıtan total antioksidan kapasitesi (TAK) arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmaktadır. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniğinde vitiligo tanısıyla takip edilen 91 hasta ve 100 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalarda demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. HLA tiplendirimi periferik kandan yapıldı. SSO (Sekans Spesifik Oligonükleotid) PCR (Polymerase chain reaction, Polimeraz Zincir Reaksiyonu) yöntemi ile HLA-A, HLA-DRB1 ve HLA-DQB1 SSO kitleri kullanılarak yapıldı. Hasta ve kontrol grubunda TAK düzeyleri karşılaştırmalı olarak ölçülerek klinik özellikler ile ilişkisi değerlendirildi. Vitiligolu hastalarda HLA-A*02 allel frekansında artış (risk oranı=2,2; %95 GA=1,20-4,02; p=0,010), HLA-A*11 (OR: 0,39; %95 GA: 0,17-0,87; p=0,019) ve HLA-DRB1*01 (OR= 0,39; %95 GA= 0,16-0,92; p=0,029) frekans oranlarında azalma izlendi. HLA-A*02 alleli özellikle geç başlangıçlı vitiligo (hastalık başlangıç yaşı > 30 yaş) riskinde artışa neden olmaktaydı (risk oranı:3,67; %95 GA: 1,63-8,26; p=0,002). HLA-A*26 alleli erken başlangıçlı vitiligo, HLA-DQB1*02 ve HLA-DRB1*07 alleleri yaygın vitiligo ve erken başlangıçlı vitiligo ile ilişkili olduğu gösterildi. Serum TAK düzeyleri vitiligolu hastalar ve sağlıklı kontrollerde benzerdi ve vitiligolu hastalarda TAK düzeyleri ile vitiligo klinik özellikleri arasında herhangi bir ilişki saptanmadı (tüm p>0,05). Ancak serum TAK düzeyleri HLA-DRB1*01 alleli bulunmayan hastalarda belirgin olarak düşüktü. Çalışmamız HLA-A*02 allelinin Türk hastalarda vitiligo yatkınlığını arttırdığını, HLA-A*11 ve HLA-DRB1*01 allellerinin vitiligo için koruyucu olduğunu göstermiş ve HLA-TAK arasındaki olası bir ilişkiyi ortaya koymuştur.