Tip ı diyabetli çocuklarda bisfenol-a maruziyeti ve idrar bisfenol-A düzeyleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Pediatri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN TOLGA İNCE

Danışman: Kadriye Yurdakök

Özet:

Bu çalışmada, tip I diyabetes mellitus tanısı ile takip edilmekte olan çocukların idrar BPA düzeyleri kontrol grubuyla karşılaştırılarak BPA maruziyeti ile T1DM arasındaki olası ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda T1DM grubunun idrar BPA düzeyleri kontrol grubunun düzeylerine göre yüksek bulunmakla birlikte aradaki farklılık istatiksel olarak anlamlı bulunmadı. Olgu grubunda prenatal dönemde konserve gıda, UHT süt veya pet şişeden su tüketen annelerin çocuklarının idrar BPA düzeyleri tüketmeyen annelerin çocuklarına göre yüksekti. Her iki grupta prenatal dönemde evde plastik su ısıtıcısı kullanan annelerin çocuklarında idrar BPA düzeyleri istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Olgu grubunda; bebekliğinde emzik kullananlarda, mutfakta plastik saklama kabı kullanılan, bu kaplarda sıcak yemek saklanılan ve bu kapların bulaşık makinasında yıkanıldığı evlerde yaşayanlarda, plastik su ısıtıcısı kullanılan evlerde yaşayanlarda, plastik kutuda süt ürünü tüketenlerde, ambalajlı, ısıtılarak tüketilen gıda tüketen çocuklarda idrar BPA düzeyleri istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. İlk analizlerde önemli bulunan maruziyet faktörleri iki yönlü varyans analizi ile incelendiğinde gebelikte annenin konserve tüketmesi, şu anda plastik su ısıtıcısı kullanılması ve şu anda plastik kutuda süt ürünü kullanılmasının tüm çocuklarda idrar BPA/kreatinin düzeylerini etkileyerek arttırdığı bulundu. Riskli maruziyet yollarının etkilerine çoklu lineer regresyon analizi ile bakıldığında ise sadece plastik su ısıtıcısı kullanmanın, olgu-kontrol grubundan bağımsız bir şekilde, tüm çocuklarda idrar BPA/kreatinin düzeyini arttırdığı bulundu. Sonuç olarak T1DM ile BPA maruziyeti arasında bir ilişki tespit edilemedi. Ancak literatür taramalarında çok söz edilmeyen plastik su ısıtıcısı kullanımının BPA maruziyeti için önemli bir risk faktörü olabileceğini bulundu.