İstanbul, Kartal'da Bizans Dönemi hamam yapısı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FULYA SEVİÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): VAHİT MACİT TEKİNALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Marmara Denizi'nin kuzeyinde yer alan Kartal'ın kuruluşu Geç Roma-Erken Bizans dönemine kadar uzanmaktadır. Bizans dönem kaynaklarında hakkında sadece 8. yüzyıl başlarına ait bilgiler bulunan yerleşim, Bithynia'nın önemli limanlarından birine sahiptir. Kartal'da Dragos Tepesi'nin güney eteklerinde yer alan ve Kilise-Hamam-Konut(?) olmak üzere üç binadan meydana gelen yapı kompleksi hakkında yeterince araştırma bulunmamaktadır. Bu nedenle tezimizde; ele aldığımız hamamın ayrıntılı mimari tanımı yapılmış, sorunları saptanmış ve yapıdaki mimari öğeler yardımıyla bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir. Hamam, U planlı bir koridorun kuzeyden çevrelediği, birbirine paralel beş mekânın kuzey güney doğrultusunda yerleştirilmesiyle oluşturulmuş basit sıra tipi plan şemasına sahiptir. Yapı malzeme teknik açısından incelenmiş, başkent ve Anadolu'daki örneklerle karşılaştırılmıştır. Hamamda 3-13. yüzyıllara tarihlenen sırlı, sırsız seramik kaplar, damgalı tuğlalar, kiremit parçaları, pencere şebekeleri, mimari plastik parçalar, opus sectile parçaları, bronz sikkeler ve cerrahi alet gibi pek çok buluntuya rastlanmıştır. Sonuç olarak, basit sıra tipi planının uygulanmış olduğu hamamın, başkent etkisinde 5. – 6. yüzyılda inşa edildiği ve 13. yüzyıl başına kadar var olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Sözcükler Kartal, Kartalimen, Dragos, Hamam, Sıra Tipi, Hypocaust, Damgalı tuğla, Bizans