Prosody in interpreting: The effect of L1 and interpreting modalities

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALPER ÖZKAN

Danışman: Alper Kumcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sözlü çeviri çalışmalarında prozodi çok önemli bir yere sahiptir. Bu tez, ana dilin edinilmiş ikinci dil üzerindeki prozodik etkilerini farklı sözlü çeviri türleri arasında karşılaştırmalı şekilde incelenmiştir. Dil Geçmişi Anketi'ni tamamlayan katılımcılar üzerinde, İngilizce okuma, yazılı metinden sözlü çeviri ve andaş çeviri yapmaları istenen bir deney uygulanmıştır. İngilizce okuma, yazılı metinden sözlü çeviri ve andaş çeviride gözlemlenen prozodik anomaliler kaynak metin veya ses kaydı ile karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Bu analiz sonrasında ortaya çıkan bulgular Dil Geçmişi Anketi'nin (3. versiyon) sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar iki hipotezden ilkini doğrulayarak prozodik anomalilerin sırasıyla İngilizce okuma, yazılı metinden sözlü çeviri ve andaş çeviride giderek arttığını göstermiştir. Ancak deneyden elde edilen veri, Dil Geçmişi Anketi'nin (3. versiyon) sonuçlarıyla karşılaştırıldığında katılımcıların dil yetkinliği ile prozodik anomaliler arasında bir ilişki olmadığını göstermiş ve ikinci hipotezi çürütmüştür. Bu tez, sözlü çeviri çalışmalarında nadiren ele alınan bir alan olan prozodiyi farklı bir bakış açısıyla inceleyerek literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Sözlü çeviride prozodinin önemi dikkate alındığında ileride yapılacak çalışmaların bu tezde sunulan veri ve bulgular ile kapsamı genişletilebilir ve prozodinin sözlü çeviri eğitiminde müfredata dahil edildiği çalışmalar yapılabilir.