Glioblastoma kanser hücrelerinde Biochanin A kullanımının endoplazmik retikulum stresi üzerine etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZEL DEMİR

Danışman: Emel Sağlar Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Glioblastoma multiform (GBM), beynin yaygın olarak gözlenen kötü huylu primer tümörlerinden biridir. Düşük sağ kalım oranı ve yüksek nüks riskiyle karakterize edilen GBM bir merkezi sinir sistemi tümördür. GBM geleneksel tedavisi kapsamında temozolomid (TMZ) kemoterapisi ve radyasyon tedavisi ile cerrahi tümör rezeksiyonu yapılmaktadır. Ancak bu tedavilerle bile sağ kalım oranı ilk beş yılda %5 civarındadır. Kullanılan tedavi yöntemlerinin seçici olmaması ve yüksek doz gereksinimi nedeniyle flavonoidlerin tedaviye yönelik etkileri güncel çalışmalarda araştırılmaya başlanmıştır. Flavonoidler sebze, meyve ve bitkisel içeceklerde bulunan doğal bileşiklerdir ve antioksidan, antimutajenik ve antiproliferatif özelliklere sahiplerdir. Flavonoidlerin alt sınıflarından biri olan izoflavon grubunda yer alan Biochanin A'nın glioblastoma, ağız ve meme kanseri gibi çeşitli kanser hücrelerine karşı potansiyel kemopreventif ve antikanser özelliklerine sahip olduğu bilinmektedir.Bu tezin amacı literatürde çeşitli kanserler üzerinde etkisi olduğu bilinen Biochanin A'nın GBM'de kullanımının Endoplazmik Retikulum Stresi üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Bu tez kapsamında, yapılan deneysel çalışmalarda T98G glioma hücre hattı kullanılmıştır. Deneylerde uygulanacak Biochanin A konsantrasyonlarının belirlenmesi için MTT yöntemi ile % hücre canlılıkları hesaplanmış ve 48 saat ve 100uM konsantrasyonda uygulama yapılması planlanmıştır. Biochanin A uygulanması sonrası apoptotik hücre oranları Annexin V-FITC kullanılarak akış sitometresi ile tespit edilmiştir. Elde edilen veriler, Biochanin A uygulaması sonrası, uygulama yapılmayan hücrelere göre uygulama yapılan hücrelerde geç apoptozun indüklendiği gözlemlenmiştir. Kontrol olarak kullanılan DMSO uygulanmış hücreler ile Biochanin A uygulanmış hücreler arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Biochanin A uygulamasının ER stresi ile ilişkisinin araştırılması için Kantatif Gerçek zamanlı PZR yöntemi kullanılarak ER stresi ile ilişkili GADD153, GRP78, ATF4, eIF2S1 ve XBP1 genlerin ifadelerine bakılmıştır. Gen ifadelerinde 48 saat için ATF4 gen ifadesinde anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. Son olarak hücre içi Ca+2 miktarları Calcium flux assay ile tespit edilmiştir. Uygulama sonrası hücre içi Ca+2 salınımı seviyelerinde herhangi bir değişim gözlenmemiştir. Tez kapsamında elde edilen sonuçlar Biochanin A'nın T98G hücrelerinde ATF4 gen ifadesinde anlamlı bir değişikliğe neden olduğunu ve hücrelerde uygulama yapılmayan normal hücrelere göre geç apoptozu indüklediği göstermiştir.