Borç hedeflemesi rejimi ve ekonomik performans: Politik makroekonomik bir bakış
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM ÇETİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Tarkan Çavuşoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pek çok ülkede, 1970'li yıllardan itibaren kamu borcu istikrarlı bir eğilim sergileyememiş ve kamu borcundaki artışlar borç krizi ile sonuçlanmıştır. Sosyo-politik istikrarsızlığın kamu harcama ve borçlanma politikaları üzerinde önemli etkileri bulunmakta ve pek çok ekonomide kurumsal yapıdaki yetersizlikler sebebiyle hükümetlerin uyguladığı sağlıksız (miyopik ve popülist) politikalar sınırlanamamaktadır. Bu bağlamda, makroekonomik istikrarın sağlanabilmesi için piyasayı istikrarlandırıcı kurumların varlığı önem taşımaktadır. Bu doktora tezinde, bu çerçevede, politik ekonomi literatüründeki tartışmalardan yola çıkarak piyasa istikrarlandırıcı bir mali rejim olarak esnek borç hedeflemesi önerilmiştir. Bu doğrultuda, borç hedeflemesi rejiminin makroekonomik performans üzerindeki etkilerinin politik makroekonomi modelleri kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, hükümetlerin istikrarlı bir kamu borç oranının sağlanmasını, politika hedefleri arasına dahil etmesinin uygulanan sağlıksız politikaların zamanlar arası makroekonomik maliyeti üzerindeki etkisi, hem merkeziyetçi yapıda hem de merkeziyetçi olmayan kurumsal yapıda ele alınmıştır. Bunun için öncelikle, merkeziyetçi kurumsal yapıda, politik istikrarsızlığın arttığı durumda, borç hedeflemesi rejiminin makroekonomik performans üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, politik istikrarsızlığın zamanlar arası maliyeti borç hedeflemesi politikasıyla azalmaktadır. Ayrıca, sıkı borç hedeflemesi politikası ikinci dönemde ekonomik performansı olumlu yönde etkilemekte, birinci dönemde uygulanan mali uyum politikalarının Keynesyen görüşün aksine ikinci dönem ve genel çıktı performansı üzerindeki etkileri genişletici olmaktadır. Çalışmada elde edilen bir başka sonuca göre, borç hedeflemesi politikası, stratejik borçlanmanın makroekonomik performans üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaktadır. Merkeziyetçi yapıda esnek borç hedeflemesi rejiminin makroekonomik performans üzerindeki etkilerine ilişkin sonuçlar, merkeziyetçi olmayan kurumsal yapı için de sağlanmaktadır. Son olarak, çalışmadan elde edilen bir başka bulgu ise, merkez bankasının bağımsız olduğu durumda, hükümetlerin muhafazakar bir borç hedeflemesi politikası uygulamasının, kamu borcunun daha düşük seviyede gerçekleşmesini sağlayabilecek olmasıdır.