Kural tabanlı algoritma ile heyelan duyarlılık haritalaması (Beni Ahmed bölgesi, Rif dağları, Fas )
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYAZID CEM ÖZER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CANDAN GÖKÇEOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Heyelanlar, sebep oldukları ekonomik kayıplar ve can kayıpları nedeniyle halen dünyanın her yerinde en önemli doğal tehlikelerden biridir. Son yıllarda çok sayıda çalışma yapılmış olsa da, heyelan tehlikesinin azaltılması ile ilgili araştırmalar güncelliğini korumaktadır. Bu sorunun temel nedeni, heyelanların karmaşıklığındaki artışın dünyanın hemen her coğrafyasında gözlemlenmesidir. Heyelan duyarlılık analizi, heyelanların mekansal olasılıklarının değerlendirilmesinin ilk ve en önemli aşamalardan birisidir; başka bir deyişle, orta ölçekten bölgesel ölçeğe yapılan heyelan değerlendirmelerinde heyelan tehlikesini azaltmak için gereklidir. Bu çalışmanın amacı, Fas'ın Rif Dağları'ndaki Beni Ahmed Bölgesi'nde, uzman görüşüne dayalı kural tabanlı bir bulanık algoritma olan katlı Mamdani bulanık algoritması kullanılarak bir heyelan duyarlılık modeli oluşturmaktır. Araştırmalar 4 aşamada gerçekleştirilmiştir. Bunlar, (i) çalışma alanı için heyelan envanter haritasının üretilmesi, (ii) bölgedeki hazırlayıcı faktörlerin değerlendirilmesi, (iii) katlı Mamdani bulanık algoritmalarının ve uzman modellerin kural tabanlı yapılarının yorumlanması ve (iv) katlı bulanık çıkarsama sistemlerinin değerlendirilmesi, heyelan duyarlılıklarının haritalanması ve performans değerlendirmeleridir. Sonuç olarak, bölgede yapılan arazi çalışmaları, Google Earth'ten edinilen uydu görüntülerinin yorumlanması ve yakın zamanda mevcut literatürde yayınlanmış yayınlar doğrultusunda toplam 323 heyelan haritalanmıştır. Bu çalışmada üretilen heyelan envanteri, uzman modellerin doğrulaması için kullanılmıştır. Katlı bulanık çıkarsama sistemlerinin mekansal tahmin performanslarını değerlendirmek için Alıcı İşletim Özellikleri (ROC) eğrileri uygulanmıştır. Bu amaçla, ROC eğrisi altında kalan alan (AUC) istatistikleri değerlendirilmiştir. AUC değerlerine göre en iyi performans, dar üyelik fonksiyonları ve Durulaştırmadan Bağımsız Hiyerarşik Bulanık Sistemin uygulandığı model için 0.67 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, gerekli veri tabanının sağlanması durumunda, bu çalışmada oluşturulan uzman modeller kullanılarak uzman tabanlı heyelan duyarlılık haritaları tüm Rif Dağları için üretilebilir.