Yetişkin bireylerde diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Akif Şahin

Danışman: Zehra Büyüktuncer Demirel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yetişkin bireylerde diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme Bilimleri Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2014. Araştırma Edirne ili merkezinde yer alan 19 Aile Sağlığı Merkezi'ne müracaat eden 19-65 yaş arası 1181 bireyin diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Oluşturulan soru formu ile bireylerin genel özellikleri, antropometrik ölçüm verileri ve fiziksel aktivite kayıtları alınmıştır. Ayrıca diyet kalitesini belirlemek için besin tüketim sıklığı anketi, yaşam kalitesini belirlemek için Kısa Form-36 yaşam kalite ölçeği formu kullanılmıştır. Bireylerin Sağlıklı Yeme İndeksi (Healthy Eating Index-2005 / HEI-2005) hesaplanmış ve puanlar iyi (80 üzeri puan), orta (51-80 puan arası) ve kötü (50 ve altı puan) olmak üzere üç sınıfa ayrılmıştır. Bireylerin Kısa Form-36 yaşam kalite ölçeği puanları ise mental göstergeler puanı ve fiziksel göstergeler puanı olmak üzere iki sınıfta incelenmiştir. Erkek bireylerin Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ) puanı ortalaması 58.3, kadın bireylerin SYİ puanı ortalaması ise 63.8 bulunmuştur. Bireylerin diyet kalite puanı arttıkça yaşam kalitesi mental göstergeler puanı artmaktadır (p<0.01). Ayrıca SYİ bileşenleri incelendiğinde bireylerin toplam sebze, tam tahıl ve süt grubu tüketiminin yetersiz, sodyum alımının ise yüksek olması diyet kalitesini olumsuz etkilerken; toplam tahıl, et ve kurubaklagil grubu besin tüketiminin yeterli, doymuş yağ alımının ise düşük olması diyet kalitesini olumlu etkilemiştir. Yaşam kalitesinin arttırılması toplumların en önemli hedeflerinden biridir. Yaşam kalitesi ile diyet kalitesi arasında kuvvetli bir bağ bulunmuştur; dolayısıyla toplumların yaşam kalitesinin arttırılmasında diyet kalitesinin arttırılması yönünde yapılacak çalışmalar halk sağlığı stratejilerinin temel hedefidir. Edirne'de özellikle sebze, tam tahıl ve süt grubu besin tüketimlerinin arttırılması ve tuz tüketiminin azaltılması yönünde yapılacak çalışmaların, bu bölgede yaşayan bireylerin diyet kalitelerinin geliştirilmesinde önemli rol oynayacaktır.