Akçataş (Hacıbektaş ? Nevşehir) altın - uranyum - antimuan cevherleşmesinin tip özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAHİR İNAN TURAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YURDAL GENÇ
Özet:Akçataş Graniti Kırşehir Masifi'nin güney bölümünde bulunmaktadır. Kretase yaşlı Akçataş Graniti'nde deformasyonları takip eden hidrotermal süreçlerle altın, uranyum ve antimuan zenginleşmeleri meydana gelmiştir.Çalışma alanında gözlenen altın zenginleşmeleri, granitin breş zonlarını dolduran matriks tipi kuvars oluşumlarına bağlı olarak gelişmiştir. Cevherleşmeye sebep olan hidrotermal çözelti kaolinitleşme, serisitleşmeye ve silisleşmeye sebep olmuştur. Kuvars damarlarında altının yanı sıra cevher minerali olarak nabit gümüş, arsenopirit, pirit ve zoynerit bulunmaktadır. Çalışmada elde edilen 40-1270 ppb altın değerleri ile 20-6950 ppm As değerleri arasında pozitif korelasyon vardır.Akçataş Graniti'nde, Orta Anadolu Masifi'nde daha önce tanımlanmamış olan antimonit damarı bulunmuştur. Granit breşi zonunda, yüzeyde bulunan damarda antimonitle beraber antimuan okr, sfalerit, pirit bulunmaktadır. Yankayaç alterasyon türleri kaolinitleşme ve silisleşmedir. Yapılan sondajlarda elde edilen en yüksek Sb değeri 577 ppm'dir.Yapılan sıvı kapanımı çalışmalarında Sb zenginleşmelerinin olduğu örneklerde 170-298 oC arasında homojenleşme sıcaklıkları ölçülürken, Au ve Sb zenginleşmelerinin birlikte olduğu örneklerde 205-352 oC homojenleşme sıcaklıkları ölçülmüştür. Sb'li örneklerin homojenleşme sıcaklık değerleri 200-270 oC arasında yoğunlaşırken, Au ve Sb'yi birlikte içeren örneklerde 200-270 oC arasında ve 300-350 oC arasında yoğunlaşan homojenleşme sıcaklıkları vardır. Ayrıca Au ve Sb'yi birlikte içeren örnekler 6000 ppm'den yüksek As içeriğine sahiptir. Kimyasal analizler ve sıvı kapanımı sonuçları, Sb ve Au cevherlşemesinin iki fazda oluştuğuna işaret etmektedir.Akçataş Graniti'nde birincil ve ikinci uranyum mineralleri bulunmaktadır. Tespit edilen tüm uranyum cevherleşmeleri granit breşleri içindedir. Birincil uraninitin yanı sıra Y'ca zengin uraninit ve ikincil olarak zoynerit oluşumları vardır.Çalışma alanında yüzeysel bozunma zonlarında ikincil altın zenginleşmeleri bulunmaktadır. H+, O2, Cl-`ca zengin bir çözeltinin birincil damarlardan çözdüğü altın, yüzeysel bozunma zonlarında zenginleşmiştir. İkincil uranyum zenginleşme ürünü olan zoyneritte aynı bölgede bulunmaktadır. İkincil altın zenginleşmelerinin ve zoyneritin oluşumunun aynı hidrotermal aktivitenin ürünü olduğu düşünülmektedir.170 ? 352 oC arasındaki homojenleşme sıcaklıkları, alterasyon türleri ve metal birlikteliklerine göre, bölgedeki cevherleşmeler düşük sülfürlü epitermal bir sistemin ürünüdür.