Küreselleşmenin tüketim kültürü ve davranışı üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEVAL KARANFİL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CAHİT GELEKÇİ
Özet:Çokuluslu küresel şirketlerin dünya çapında gerçekleştirdiği ekonomik faaliyetlerin tüketim kültürüne etkilerini ele alan araştırma, çokuluslu şirket markalarının birbirinden farklı dinamiklere sahip yerel pazarlarda uyguladığı satış, sunum ve kültürel uyum gibi stratejilere odaklanmaktadır. Söz konusu stratejilerin Türkiye pazarında tüketicilerin tüketim alışkanlıları ve markalara yüklenen anlamlar üzerindeki etkisi tartışılmıştır. Bu amaçla, katılımcıların bireysel görüş ve algılarının araştırmanın dayanak noktasını oluşturmasına olanak sağlayan nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Söz konusu yöntem doğrultusunda, katılımcılar kartopu örneklem tekniği ile belirlenmiş ve on beşi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve diğer on beşi Türkiye'de yaşayan ABD vatandaşı olmak üzere otuz katılımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, küreselleşme kuramlarında kültürel ve ekonomik süreçlere odaklanan görüşler ile tüketimi kültürel ve toplumsal bağlamda ele alan sosyoloji ve tüketim kuramları çerçevesinde tartışılmıştır. Elde edilen veriler, katılımcıların çokuluslu şirket markalarını yerel ve bilmedikleri markalara tercih etme eğiliminde olduğunu göstermiştir. Bunun en belirgin nedeninin başta, markaların uyguladığı stratejiler olmak üzere çeşitli süreçlerin sonucu olarak, katılımcıların söz konusu markalara yükledikleri olumlu anlamlar olduğu söylenebilir. Ayrıca, markalara yüklenen söz konusu anlamların, markaların menşe ülkelerinde ve dış pazar konumundaki Türkiye'de birbirinden farklı olduğu da gözlemlenmiştir. Buna göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı katılımcıların, küresel markalara ABD vatandaşı katılımcılardan daha fazla olumlu anlam yüklediği söylenebilir.