Salisilik asidin tuzlu koşullarda kültüre alınmış patlıcan (Solanum melongena L.) embriyolarında gelişim ve bazı fizyolojik parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE HORASAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): RUKİYE TIPIRDAMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, tuz, salisilik asit ve tuz+salisilik asit koşullarında kültüre alınmış patlıcan (Kemer ve Mardin Kızıltepe çeşitleri) embriyolarının gelişim ve bazı fizyolojik özellikleri araştırılmıştır. 32 günlük tohumlardan izole edilen embriyolar farklı kombinasyonlarda tuz ve SA içeren MS ortamlarına dikilmiştir. 25±1?C'de 21 günlük inkübasyon süresinin ardından bitkiciklerin çimlenme yüzdeleri, gövde ve kök uzunlukları, yaş ve kuru ağırlıkları, fotosentetik pigment, prolin, MDA, Na+, K+, Ca+2 and Cl- içerikleri ölçülmüştür. Çimlenme yüzdesi, her iki çeşitte de tüm uygulamalardan en az etkilenen parametre olarak bulunmuştur. Diğer yandan, fide döneminin tuz ve tuz+SA uygulamalarına karşı daha hassas olduğu gözlenmiştir. Tuz uygulanan bitkiler gelişim açısından hafif bir düşüş göstermişken, tuz ile birlikte ya da tek başına SA uygulamaları kontrol ve sadece tuz uygulanmış gruplara oranla daha belirgin bir düşüşe neden olmuştur. Tuz uygulamaları gövde boyunda azalmaya neden olurken, kök uzamasını arttırmıştır. SA ve SA+tuz uygulanmış gruplar kök gelişimde önemli bir inhibisyon göstermişlerdir. Genel olarak gelişim üzerinde en güçlü inhibisyon 150?M SA içeren gruplarda meydana gelmiştir. Klorofil a, b ve karotenoid miktarları tuz uygulanmış bitkilerde azalış göstermiştir. Buna karşılık, SA uygulamaları klorofil a ve karotenoid miktarını arttırırken, klorofil b miktarında azalmaya neden olmuştur. Prolin miktarı her iki çeşitte de 150mM NaCl+150?M SA uygulamasında güçlü bir artış göstermiştir. SA ve tuz+SA uygulamaları, MDA miktarında artış ile sonuçlanmıştır. Tuz uygulanmış bitkiciklerde dokuların Na+ ve Cl- miktarları artış gösterirken, Ca+2 ve K+ seviyelerinde azalma meydana gelmiştir. Genel olarak, tuzun iyonik dengeler üzerinde yarattığı bu etkiye SA'nın iyileştirici herhangi bir katkısı bulunmamıştır. Ayrıca tek başına SA uygulamaları da iyon alımı ve iyonik dengeler üzerinde negatif bir etki yaratmıştır. Sonuç olarak, embriyoların gelişme sürecinde tuz ile birlikte ya da tek başına uygulanan SA'nın gelişme ve fizyolojik özellikler üzerindeki olumsuz etkileri ve bunların olası nedenleri tartışılmıştır.