Türkiye'de yayılım gösteren Phlebotomus neglectus Tonnoir, 1921 ve Phlebotomus syriacus Adler ve Theodor, 1931 (Diptera: Psychodidae) türlerinin taksonomik durumunun belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ERİŞÖZ KASAP
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SALİH BÜLENT ALTEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eski Dünya'da, Larroussius Nitzulescu alt cinsi içinde yer alan 27 kum sineği türünden en az 12'si Leishmania infantum Nicolle (Kinetoplastida: Trypanosomatidae)'un kanıtlanmış ya da olası vektörleridir. Larroussius alt cinsine ait yakın akraba türler olan Phlebotomus neglectus Tonnoir, 1921 ve Phlebotomus syriacus Adler and Theodor, 1931'un teşhis edilmesi, morfolojik anahtarlarda önerilen karakterlerin kullanışlı olmaması sebebiyle oldukça güçtür. Bu çalışmada, birbirinden bağımsız moleküler belirteçler kullanılarak, Türkiye'de de yayılım gösterdiği bilinen söz konusu iki türün taksonomik statülerinin aydınlatılması amaçlanmıştır.Kum sineklerinin aktif oldukları sezon süresince 10 farklı ilde, belirlenen lokalitelerde gerçekleştirilen örnekleme çalışmaları sonucunda, 487 erkek birey P. neglectus ya da P. syriacus olarak teşhis edilmiş; bu bireylere ait 13 morfolojik karakter çok değişkenli analizler kullanılarak değerlendirilmiştir. Söz konusu türlerin moleküler yöntemlerle teşhisi için, nükleer Elongation Factor 1 ? ? (EF - 1 ?) ve mitokondriyal sitoktom b (Cyt b) gen bölgelerinin dizi analizi ile Rastgele Amplifiye Olmuş Polimorfik DNA (RAPD) analizi ve Cyt b gen bölgesinin restriksiyon endonükleaz kesim analizi gerçekleştirilmiştir.Analizi gerçekleştirilen hiçbir morfolojik karakterin P. neglectus ve P. syriacus örneklerinin ayırımı için uygun olmadığı tespit edilmiştir. Cytb ve EF ? 1 alpha gen bölgelerininin moleküler filogenetik analizlerinden elde edilen veriler birlikte değerlendirildiğinde; Türkiye'nin güneyinde yer alan, Kahramanmaraş, Adana ve Osmaniye illerinden örneklenen bütün bireyler, P. syriacus; Çanakkale ve Kars illerinden örneklenenler ise P. neglectus olarak teşhis edilmiştir. Mersin, Antalya, Afyon ve Karabük populasyonlarına ait bireylerin ise P. neglectus'un belirgin şekilde ayrılmış bir alt soyunu temsil ettiği, her iki türün Suriye sınırına yakın Hatay ilinde simpatrik olarak bulunduğu belirlenmiştir. RAPD analizi sonucunda türe özgü herhangi bir bant örüntüsü tespit edilmemiş, bununla birlikte Restriksiyon Fragment Uzunluk Polimorfizmi (RFLP) tekniğinin, P. neglectus ve P. syriacus türlerinin ayırımı için kullanışlı bir belirteç olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: P. neglectus, P. syriacus, sitokrom b geni, elongation factor - 1 alpha geni, RAPD, RFLP, tür teşhisi, Türkiye