20. yüzyılın ilk yarısında Zonguldak: gündelik yaşam ve siyaset
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLAR TAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKAN KAYNAR
Özet:Bu çalışmada, kömürle beraber ortaya çıkan Zonguldak'ın Cumhuriyet rejimi ile birlikte tecrübe etmeye başladığı sosyal, kültürel, siyasî ve ekonomik değişimler incelenmiştir. Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle birlikte yeni yönetimin bölgede var olanlar üzerine neler eklemiş olduğunu sorgulayan bu çalışmada, şehirde var olan Batı etkisi ve kültürüyle, şehri devralan Cumhuriyet'in eklemlenme süreci tartışılmıştır. Araştırmamızda şehirde Cumhuriyet'in ilanından sonraki değişimler ön plana çıkmış olsa da, şehri meydana getiren unsurlar ve bunların geçmişle olan bağını kurmak adına bazen bu tarihlemenin de gerilerine gidilmiştir. Cumhuriyet'in ilanını başlangıç noktası belirleyen bu çalışma, çok partili dönemin başlangıcıyla sınırlandırılmıştır. Araştırmamızda şehrin Cumhuriyet ile birlikte tecrübe etmeye başladığı sosyal, kültürel, siyasî ve ekonomik değişimler sıradan insanların gözüyle anlatılmış, bunun için de sıradan insanlara daha çok yer verilen edebîyat ürünleri bu çalışmada kaynak olarak ön planda yer almıştır. Cumhuriyet'in devralmış olduğu bu sanayi şehrinin Cumhuriyet ile tecrübe etmeye başladığı değişimlerin halkın üzerinde bırakmış olduğu etkiler tespit edilirken, öncelikle devletin niyeti ortaya konulmuş, sonra halk tarafından nasıl algılandığına değinilmiştir. Bu nedenle araştırmamızda, resmî devlet kayıtları ve resmî olmayanların mukayesesi yapılarak tecrübe edilen değişim açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca şehrin siyasî oluşumuna da değinilerek taşranın merkez ile olan ilişkilerinin şehre olan yansımaları da tespit edilmiştir. Sonuç olarak Cumhuriyet, şehrin daha önce sahip olduğu sosyal, kültürel, siyasî ve ekonomik imkânlarını millî devlet politikasına uygun olarak değiştirmeyi denemiş, bazılarında başarılı olmuş, bazı dinamiklere ise müdahale etmemiştir. Zonguldak'ta, yeni yönetimin devralmış olduğu her ne varsa Batılı bir kimlik taşımış, şehir "medenîyetin gözlerden uzak kalmış ileri karakolu" olarak nitelendirilirken, bu unsurların şehre daha çok Fransızlar tarafından kazandırıldığı üzerinde durulmuştur. Anahtar Sözcükler:Zonguldak, Cumhuriyet, ġehir, Batılı, Kömür.