Gastrointestinal kanserli hastaların serumlarında MMP-2 ve MMP-9 proteolitik aktivitelerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER KEREM SELÇUK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE MERGEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanser, bir hücredeki hasar sonucu hücrenin kontrolsüz ve anormal bir şekilde büyümesi, çoğalmasıdır. Kanser hastalığında hücrelerin çoğalması ardından farklı dokulara hatta lenfatik ve hematojenik yayılım ile metastaz ve invazyon sonucu uzaktaki organlarda tümör oluşumu sonucunda hastaların büyük bir bölümünde ölümle sonuçlanır. Moleküler düzeyde, kanser hastalarında erken tanı ve tedavi amaçlı, bazı biyobelirteçlerin kullanılmasına yönelik yapılan son yıllardaki çalışmalarda, çeşitli enzimlerin, periferik kan plazması, serumu ve çeşitli vücut sıvılarında saptanması kanser hastalığının tedavisi için umut verici olmuştur.Bu tez çalışmasında da amaçlanan hedef, gastrointestinal kanser hastalarında hasta olmayan bireylere göre periferal kanda artışı olduğu düşünülen, Matriks Metalloproteinaz-2 (MMP-2) ve Matriks Metalloproteinaz-9 (MMP-9) enzimlerinin jelatin zimografi yöntemi ile aktivasyonlarının belirlenmesidir.Bu doğrultuda, klinik tanılı 28 gastrointestinal kanserli bireyden oluşan hasta grubu ile tümör bulgusu saptanmamış 40 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubunun periferik kanından elde edilen serumlarında MMP-2 ve MMP-9 aktivasyonu karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.Jelatin zimografi yöntemine göre yapılan jelatinaz aktivasyonu dansitelerinin karşılaştırılmasıyla elde edilen istatistiksel analizleri sonucunda, MMP-2 ve MMP-9 aktivasyonu için kanserli bireylerle, sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Deney kapsamında kullanılan enzimlerinin hassaslık ve özgüllükleri sırasıyla, MMP-2 için %85 ve %92; MMP-9 için %67 ve %75'dir.Yapılan tez çalışması sonucunda MMP-2 ve MMP-9 enzimlerinin gastrointestinal tümörlerin belirlenmesi için kullanışlı olabileceği saptanmıştır. Ayrıca yapılan zimografi yöntemine ek olarak, mRNA ifadesinin kontrolü veya ELISA gibi yöntemlerle karşılaştırmalı olarak kanser metastazlarının erken tanısında enzimlerin kullanılma güvenilirliğinin arttırılması sağlanabilir.