A relevance - theoretic approach to the Turkish translation of humorous culture - specific items in Family Guy
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET ERGUVAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlunun ayırt edici özelliklerinden biri olan mizah, kültürlerarası iletişim açısından büyük önem taşır. Ancak, mizahın bir türü olan söze dayalı mizah dil yoluyla aktarılmakta olup çevirmenler için büyük zorluklar yaratır. Genellikle belirli bir kültüre ve dile özgü olan mizahın kullanıldığı sitcom, diğer bir deyişle, durum komedileri, içerisindeki karakterlerin başlarından geçen komik olayların anlatıldığı dizilerdir. Durum komedileri, genellikle kültürel unsurlara dayanan mizahi ifadeler barındırdığı için milyonlarca izleyiciyi kendisine çeker. Bu çalışmanın amacı Family Guy dizisindeki mizahi kültürel unsurların çevirisinin Sperber ve Wilson'ın (1986, 1995) ortaya attığı ve August Gutt'un (1991) çeviriye uyarladığı bağıntı kuramı çerçevesinde nasıl analiz edilebileceğini araştırmaktır. Çalışma, çeviri ediminde bilişsel bağıntı ilkesini ön plana çıkaran ve kişiler arası iletişime dayanan edimsel bağıntı kuramına dayanır. Bu maksatla, çalışmada Family Guy dizisindeki kültürel unsurların yarattığı mizahi etkinin dizinin Türkçe çevirisinde nasıl yeniden oluşturulduğu araştırılmıştır. Bu doğrultuda, kültürel unsurlar sırasıyla özel isimler ve diğer ifadeler olmak üzere iki kategoriye ayrılmış olup Leppihalme'nin (1997) çeviri stratejilerinden yararlanılmıştır. İnsanların iletişim sürecinde sözcelerde bulunan bağıntılı bilgi arayışına odaklanan bağıntı ilkesi ışığı altında ilerleyen çalışma, Türk izleyicileri için benzer mizahi etkiyi yaratmak amacıyla çevirmenin Family Guy dizisinin alt yazılarında kullandığı çeviri stratejilerini incelemeye alır. Yukarıda belirtilen tartışmalar ışığında, Türk izleyicilerin kaynak metindeki mizahi etkiyi yakalaması için Family Guy dizisinin çevirmeninin iletişim kurmayı ön planda tutarak ve Türk izleyiciler için kültürel unsurlar üzerinde birtakım değişiklik yapmak suretiyle belirli çeviri stratejilerini tercih ettiğinin altı çizilmiştir. Sonuç olarak, bağıntı kuramının Family Guy dizisinde bulunan mizahi kültürel unsurların çevirisinin analizi için açıklayıcı bir niteliğe sahip olduğu ve Leppihalme'nin (1997) çeviri stratejilerinin durum komedilerinde yer alan mizahi kültürel unsurların çevirisinde kullanılabileceği görülmüştür.