An archetypal reading of mythmaking in Wole Soyinka's The Bacchae of Euripides and Death and The King's Horseman

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngiliz Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜL VARLI KARAARSLAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞEBNEM KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Wole Soyinka'nın The Bacchae of Euripides (1969) ve Death and the King's Horseman (1975) adlı eserlerinde görülen mit yapımı özelliğini Carl Gustav Jung'un arketip yaklaşımı merkezinde incelemektir. Adı geçen oyunlarda yazar, Nijerya'da yaşanan politik ve sosyal sorunları, yerel mitleri, ayinleri ve arketipleri kullanarak güncel bir tarihsel çerçevede yeniden yazmayı hedeflemektedir. Tezin giriş bölümünde, ilk olarak, Nijerya'nın sömürgecilik dönemi sonrası politik tarihi çerçevesinde Soyinka'nın biyografisine yer verilmektedir. Sonrasında, mit kavramı tarihsel bir çerçevede ele alınmakta ve psikanaliz kuramı dâhilinde Jung'un arketip yaklaşımına odaklanarak açıklanmaktadır. Son olarak, Soyinka'nın mit yapımında güttüğü amaçlar incelenmekte; Nijerya kültürü ve mitolojisinden yararlanarak bağımsızlık sonrası dönemde ülkesine alternatif bir tarih, kültürel ve politik anlatılar kazandırmak ve bağımsız bir ulusal benlik algısı oluşturmayı amaçladığı öne sürülmektedir. Çalışmanın birinci ana bölümünde, The Bacchae of Euripides adlı oyundaki mit yapımı ele alınmaktadır. Bu bölüm, oyundaki Dionysos mitinin toplumsal yenilenme ile olan bağlantısını inceleyerek başlamaktadır. Ayin kavramının hem Yoruba kültürü hem de Batı kültüründeki yeri vurgulanarak oyundaki uyarlaması incelenmektedir. Bu bölümde, ayrıca, karakter arketipleri ile arketipik semboller analiz edilmektedir. Yazarın antik Yunan oyununun uyarlamasıyla Nijerya'daki totaliter sistemini eleştirdiği ileri sürülmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Soyinka'nın Death and the King's Horseman adlı oyununda mit yapımı irdelenmektedir. Yoruba kültüründe var olan yerel Kral'ın Atlısı mitinin intihar ayiniyle olan ilişkisi çözümlenmektedir. Soyinka'nın Nijerya kültürünü, dilini, tarihini ve inançlarını arketipler yardımıyla yeniden yazdığı ve Death and the King's Horseman'in bu anlamda Nijerya sömürgecilik tarihinin yeniden yazımı olarak değerlendirilebileceği belirtilmektedir. Sonuç bölümünde, iki oyunda görülen mit, ayin ve arketip kullanımı karşılaştırılarak arketiplerin politik bir bağlamda nasıl şekillendirildiği tartışılmaktadır. Soyinka'nın bu iki eserinde mit, ayin ve Jungiyen arketipleri ve sembolleri, Nijerya tarihini yeniden yorumlamanın yanı sıra sömürgecilik sonrası dönemde ülkenin içinde bulunduğu sosyo-politik durumu tartışmaya açmak için uyguladığı belirtilmekte ve böylelikle yazarın Nijerya tarihiyle sosyo-politik gündemini edebiyata, dolayısıyla uluslararası bir platforma taşıdığı öne sürülmektedir.