Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ihracat bağımlı verimlilik yayılması etkisi: Türkiye imalat sanayi örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FELOR EBGHAEI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ARZU SEYHAN AKKOYUNLU VIGLEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğrudan yabancı sermaye yatırımlar (DYSY) ev sahibi ekonomilerde firma verimliliğini ve ekonomik büyümeyi artırmak için önemli bir kanal olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma firma düzeyinde veriler kullanarak DYSY'nin firmaların verimlilik performansları üzerindeki etkileri kanalıyla Türkiye'nin ekonomik büyümesi üzerindeki etkilerini 2003-2011 yılları için panel veri yöntemi kullanarak incelemektedir. Bu bağlamda, DYSY'nin yurt içi firmaların verimliliği üzerindeki doğrudan etkisi ile birlikte dolaylı etkileri yani bu yatırımlardan kaynaklanan yatay yayılmaların (horizontal spillovers) ve dikey yayılmaların (vertical spillovers) etkileri de incelenmektedir. Çalışmanın diğer amacı ise, firma ihracatının yatay ve dikey yayılmaların bir belirleyeni olup olmadığı sorusunu cevaplamaya çalışmaktadır. İhracat ile DYSY'nin yatay ve dikey bağlantıları arasındaki ilişki söz konusu olduğunda çalışmanın üç temel araştırma sorusu bulunmaktadır. Bu sorulardan birincisi, ihracat yöneliminin geri yayılma etkisinin bir belirleyicisi olup olmadığı ve ihracat yönelimli çokuluslu şirketlerden kaynaklanan geri yayılma etkilerinin yurt içi yönelimli çokuluslu şirketlerin yarattığı geri yayılma etkilerinden daha büyük olup olmadığıdır. Çalışmanın ikinci ve üçüncü araştırma sorusu ihracatın, yatay ve dikey yayılmaların belirleyenlerinden birisi olup olmadığıdır. Bu sorulara yönelik olarak, sırasıyla yatay yayılmalardan ve ileri yayılmalardan kaynaklanan verimlilik etkisinin firmaların ihracatına koşullu olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. DYSY'den kaynaklanan doğrudan ve dolaylı verimlilik etkilerinin belirlenmesi amacıyla hem katma değer hem de Levinsohn ve Petrin (2003) ve Olley ve Pakes (1996) tarafından önerilen yöntemler ile hesaplanan toplam faktör verimliliği değişkenleri için oluşturulan denklemler panel veri yöntemi kullanılarak tahmin edilmektedir. Anahtar Sözcükler Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Firma Verimliliği, Yatay ve Dikey Yayılma Etkileri, Firma İhracatı