Meme kanseri ilişkili lenfödemin önlenmesinde fiziksel aktivite programı ve basit lenfatik drenaj masajının etkinliği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ARIKAN DÖNMEZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEVGİSUN KAPUCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu randomize kontrollü çalışmanın amacı, erken dönemde uygulanan fiziksel aktivite programı ve basit lenfatik drenaj masajının meme kanseri ilişkili lenfödemin önlenmesi üzerine etkisinin belirlenmesidir. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Genel Cerrahi polikliniği ve kliniklerinde, Aralık 2014-Ağustos 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemini yaş ve beden kitle indeksine göre blok randomizasyonla seçilen fiziksel aktivite ve basit lenfatik drenaj masajı (n=25) ve kontrol grubundan (n=27) toplam 52 meme kanseri hastası oluşturmuştur. Müdahale grubundaki hastalara (n=25) hafif egzersizler, aerobik egzersizler, germe egzersizleri ve basit lenfatik drenaj masaj uygulaması 6 hafta boyunca haftada 2 kez olmak üzere ev ziyareti ile araştırmacı tarafından yapılmıştır. Kontrol grubu ile (n=27) iki haftada bir görüşülmüş, araştırma süresince rutin bakım prosedürleri dışında herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Programa başlamadan önce (0. hafta) ve programa başladıktan sonraki 2., 4. ve 6. haftaların sonunda her iki gruba "Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi", mezura ile "Üst Ekstremite Çevre Ölçümü", "Visual Analog Skala" uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, müdahale grubunda lenfödem gelişmez iken, kontrol grubunun %59.3'ünde lenfödem geliştiği saptanmıştır. Hastaların post-operatif dönemde 2., 4. ve 6. haftalarda yapılan metakarpofalengeal eklem ve kol çevresi ölçüm sonuçlarına bakıldığında, özellikle 6. haftada kontrol grubu hastalarda yaklaşık iki katı bir artış olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca araştırmanın başlangıcından itibaren müdahale grubunda ağrı, günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlılık, ağırlık, gerginlik, uyuşma hissi puanlarının anlamlı şekilde azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Bu çalışmada, erken dönemde uygulanan fiziksel aktivite programı ve basit lenfatik drenaj masajının meme kanseri ilişkili lenfödemi önlemede etkili olduğu saptanmıştır. Hemşirelere, meme kanseri ilişkili lenfödemi önlemede hastalara fiziksel aktivite ve basit lenfatik drenaj masajı uygulaması önerilebilir.