Türkiye'de İslami mizah, iktidar ve hegemonya: Cafcaf ve Hacamat dergileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYLAN ŞENGÜL

Danışman: Kadir Dede

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma 2008-2015 yılları adasında yayımlanan Cafcaf dergisi ile 2015 yılında Cafcaf kadroları tarafından çıkarılan Hacamat dergi örnekleri üzerinden Türkiye'de İslami mizah dergiciliğinin hegemonik karakterini ele almaktadır. Bu doğrultuda öncelikle mizah, ilişkili olarak da gülme ve karikatür kavramları ve dolayısıyla mizahın anlamı üzerinde teorik bir tartışma yürütülmüştür. Ardından hegemonya kavramı üzerindeki tartışmalara yer verilerek özellikle Gramsci'nin teorik çerçevesi üzerinden bir hat çizilmiştir. Çalışmanın izlencesine ve özellikle kültürel kimlik tartışmaları bağlamına uygun olması için de Laclau ve Mouffe'un hegemonya teorisine olan katkıları ekseninde hegemonya kavramı tartışması genişletildikten sonra mizahın hegemonik niteliğine vurgu yapılmıştır. Ardından, Cafcaf ve Hacamat dergilerinin siyasal ve toplumsal bağlamını netleştirmek adına Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarının ortaya çıkış ve gelişim sürecindeki hegemonya mücadelesinin temel uğrakları ve özellikle kültürel dönüşüm süreçlerindeki dönüm noktalarını işaretleyen ikinci bölümde Adalet ve Kalkınma Partisi hegemonyası, Gramsci'nin özgün kavramları yoluyla ele alınmıştır. Son bölümde ise çalışmanın, mevzubahis dönüşüm sürecini takip ettiği İslami mizah dergileri olarak Cafcaf ve Hacamat dergilerinin söylemleri çözümlenmiş, yazı ve karikatürler üzerinden dergilerin değindiği genel eleştirel temalar netleştirilmiştir.