Üreteral stentlerde enfeksiyon önleyici antibakteriyel fırça tipi polimer aşılamanın geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyomühendislik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE GÜLTEKİNOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): KEZBAN ULUBAYRAM
Özet:Üreteral stentler, obstrüktif üropati (ürolojik taşlaşma), üreterik zedelenmeler, primer ya da malign karsinoma, radyasyon veya retroperitonal fibrozis gibi ürolojik rahatsızlıklar yaşayan hastalarda idrar akışına yardım etmek için sıklıkla kullanılırlar. Bununla birlikte uzun dönem stent kullanımında taşlaşma ve enfeksiyonlar ile aksaklıklar gözlenebilir. Mikroorganizma kaynaklı enfeksiyonların tedavisinde sistemik antibiyotik kullanımı bakteriyel direncin gelişimi ile efektif olmayabilir. Taşlaşma ve enfeksiyonun önlenmesi amacıyla üreteral stentlere çoğunlukla gümüş iyonları, kuaterner amonyum tuzları, triklosan, antibiyotikler, enzimler ya da diğer ilaçların eklenmesi ve ortama salınması prensibine dayanan çeşitli yüzey kaplamalar denenmiştir. Bu yaklaşımların dezavantajı küçük moleküllü antimikrobiyal ajanların tükenmesiyle ortaya çıkan sınırlı fonksiyonel yaşam süreleridir. Enfeksiyonun klinik önemi sonucu üreteral stentlerin üretiminde fonksiyonelliği kararlı ve uzun dönem koruma sağlayacak antimikrobiyal yüzeylerin geliştirilmesi çok önemli bir ihtiyaçtır.Bu tezin amacı poliüretan üreteral stent yüzeyine fırça tipi polimerlerin aşılanması ile herhangi bir salım yapmayan özgün bir taşlaşma ve enfeksiyon önleyici tekniğin geliştirilmesidir. Bu amaçla, antibakteriyel aktiviteye sahip hidrofobik polikatyonik polietilenimin (PEI) zincirleri poliüretan stent yüzeyine kovalent olarak bağlanmış ve sonrasında bakteri membranlarını parçalama amaçlı alkillenmiştir. Başarılı fırça tipi yüzey modifikasyonu Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR), Taramalı Elektron Mikroskopu (SEM), Atomik Kuvvet Mikroskopu (AFM) ve X Işını Fotoelektron Spektroskopisi (XPS) ile doğrulanmıştır. PEI aşılanmış yüzeyler Proteus mirabilis (P. mirabilis) ve Escherichia coli (E. coli)'ye karşı anlamlı antibakteriyel etkinlik göstermiştir. Elde edilen yüzeylerin antibakteriyel aktiviteleri yüzeye aşılanmış polimerlerin molekül ağırlıklarına bağlı bulunmuştur. Bağıl olarak yüksek molekül ağırlığına (Mw~750,000 g/mol) sahip yüzeyler P. mirabilis ve E. coli bakterilerinin her ikisine de işlem görmemiş stente karşı yaklaşık %99'luk tutunma direnci gösterirken, daha kısa zincir uzunluğuna (Mw~2,000 g/mol) sahip PEI aşılanmış yüzeylerin yukarıda sözü geçen bakterilere daha düşük tutunma direncine (sırasıyla %95 ve %89) sahip oldukları bulunmuştur. PEI'nin gövdeye aşılama (grafting onto) tipi kovalent bağlanması ile yüzeyde çevre dokulara sitotoksik etki göstermeyen uzun süreli bir antibakteriyel aktivite sağlanmıştır.