İlaca bağlı dişeti büyümelerinde MDR1 gen polimorfizmi ile periodontal klinik parametrelerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Periodontoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERKAN ŞÜKÜROĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FERİHA ÇAĞLAYAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İlaca bağlı dişeti büyümeleri, siklosporin A (Csa), fenitoin ve kalsiyum kanal blokörü kullanımı sonucu ortaya çıkan bir yan etkidir. Dişeti büyümesinin patogenezine yönelik yapılan pek çok çalışmada belirtildiği gibi multifaktöriyeldir. Bu ilaçları kullanan her hastada dişeti büyümesinin gözlenmemesi ve büyümenin şiddetinin de hastalar arasında farklılık göstermesi, genetik faktörleri ve farmakokinetik değişkenleri ön plana çıkarmaktadır. P-glikoprotein (P-gp), bu ilaçların dağılımı ve etkileri üzerinde önemli rol oynayan bir taşıyıcı proteindir ve bu proteini kodlayan MDR1 genindeki polimorfizmler, P-gp'nin ekspresyonu ve fonksiyonunda değişiklik meydana getirebilmektedir. Araştırmamızda P-gp'nin ekspresyonu ile en fazla ilişkili olduğu bildirilen C3435T ve G2677T/A polimorfizmleri ile dişeti büyümesi arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmamız, 36 Csa, 25 fenitoin, 25 nifedipin ve 20 diltiazem kullanan toplam 106 hastada yürütülmüştür. Hastalarda tüm periodontal klinik parametreler değerlendirilmiş, alınan kan örneklerinden polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemiyle ilgili polimorfizmlerde genetik analizler gerçekleştirilmiştir. Csa kullanan hastaların %38, fenitoin kullanan hastaların %44, nifedipin kullanan hastaların %44 ve diltiazem kullanan hastaların %15'inde dişeti büyümesi saptanmıştır. Diltizem dışında diğer tüm ilaç gruplarında dişeti büyümesi gözlenen hastalarda klinik periodontal parametreler anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Tüm ilaç gruplarında MDR1 geni C3435T ve G2677T/A bölgesindeki tek nükleotid polimorfizmleri ile dişeti büyümesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bu çalışmanın sonuçları MDR1 gen polimorfizmi ile dişeti büyüme şiddeti arasında belirgin bir ilişki olmadığını ortaya koymaktadır.