Viyana-Berlin üzerinden 1848 devrimleri'nin Osmanlı Devleti'ne etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM DUMANLI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA YILMAZ
Özet:1848 devrimleri sadece ortaya çıktığı ülkeleri değil, Osmanlı Devleti'ni de siyasi, askeri ve iktisadi açıdan etkilemiştir. Devrimin Osmanlı Devleti'nin İç Anadolu topraklarına ulaşmadığı veya toplumunda buna yönelik zihni bir arka plana sahip olmadığı varsayımları eksik yorumlara sebep olmaktadır. 1848'in tam manasıyla zuhur ettiği topraklarda aydınlanmaya ve sekülerleşmeye dönük zihinsel bir dönüşüm yüz yıl öncesinden başlamış ve Osmanlı toplumu bu dönüşüme katılmamış olsa da, on dokuzuncu yüzyılın bu çok mühim devrimleri, Osmanlı'nın bizzat aktif rol almak zorunda kaldığı, yer yer müdahale ettiği, diplomatik açıdan zor durumda kaldığı ve ticari açıdan da etkilendiği bir hadisedir. Bu çalışma içerisinde, öncelikle 1848 devrimlerine giden süreç ele alınmış, buna yönelik bir inceleme sunulmuştur. Osmanlı Devleti'ni en çok ve doğrudan etkileyen meselelerden biri, devrimlerin kendi hükümranlığı ve Rus korumalığı altındaki Memleketeyn'e ulaşması olmuştur. Osmanlı burada önce diplomatik, sonra askeri yol ile bizzat aktif müdahalede bulunmak durumda kalmıştır. Bu müdahale süreci çalışma içerisinde ayrıntılarıyla incelenmiştir. 1848 Devrimleri Osmanlı Devleti'ni sadece askeri ve diplomatik açılardan değil, aynı şekilde iktisadi olarak da etkilemiştir. Çalışma içerisinde buna yönelik bir örnek, Osmanlı Devleti'nin İstanbul'dan sonra Avrupa ticaretine açılan bir kapısı olarak giderek önem kazanacak Selanik Limanı üzerinden sunulmuştur. Bu liman üzerinde gemi hareketlilikleri, toplam ithalat ve ihracat oranları ve bu oranlardaki artış veya düşüşler, 1848 yılında aksayan ticari ilişkilerin bir göstergesini ortaya koymuştur. Dönem itibariyle Eflak ve Buğdan dışında, bilhassa Sırbistan ve Bosna üzerinden yansıyan etkiler de söz konusudur. Burada Avusturya askeri hudutlar ve açık kültür havzası olarak tanımladığımız civar şehirlerde yaşayan halk arasında devrim dolayısıyla meydana gelen gelişme ve gerilimler çalışmanın son kısmında yine örnekleriyle değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: 1848 Devrimleri, Osmanlı, Avusturya, Prusya, Rusya, Eflak-Buğdan, Sırbistan, Bosna, Selanik Limanı.