İç ve dış hava ortamlarında partiküler madde (PM10, PM2.5 ve PM1) konsantrasyonlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE KARAKAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLEN GÜLLÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gerçekleştirilen bu çalışma, 0-2 yaş dönemi çocukların vakitlerinin önemli bir kısmını geçirdikleri kapalı ortamlardaki partikül madde (PM10, PM2.5 ve PM1) seviyelerinin ve kaynaklarının belirlenmesi ile sonuçların ev ve çevre koşullarına göre etkilerinin incelenmesi üzerinedir. Tez çalışması kapsamında Ankara ilinin çeşitli semtlerinde, evlerin oturma ve bebek odası ile dış ortamlarında PM ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sırasında araştırmaya katılan ailelerin evlerinde eşzamanlı olarak PM10, PM2.5 ve PM1 ölçümleri gerçekleştirilerek, aynı zamanda bu ortamlarda yaşayan bireylerin yaşam alışkanlıkları, ev ve çevre koşulları da kayıt altında tutulmuştur. Bazı ölçüm dönemlerinde sıcaklık, bağıl nem ve CO2 konsantrasyonları da anlık olarak ölçülmüştür. Çalışmada, 6 saniye aralıklar ile elektronik kayıt sağlayan, havadan taşınan partiküllerin konsantrasyonunu ölçmek için geliştirilmiş "Grimm Environmental Dust Monitor (EDM) 107" toz konsantrasyonu ölçüm cihazı kullanılmıştır. Ölçümler her bir mikro ortamda 15 dakika süre ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda genel olarak iç ortam PM seviyelerinin büyük oranda ortak kullanılan odalarda, ayrı olarak ise oturma ve bebek odalarına oranla yüksek olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, bebek odalarında gerçekleştirilen ölçüm sonuçlarının oturma odasına göre düşük olduğu tespit edilmiştir. CO2 seviyelerinin ise EPA'nın belirlediği limit değer olan 800 ppm'in üzerinde olduğu belirlenmiştir. Dış ortam ölçümleri gerçekleştirilen dönemlerde oturma ve bebek odalarına ait İ/D konsantrasyon oranları tüm kirleticiler için birden büyük olduğu dolayısıyla kirletici kaynağının iç ortamdan kaynaklandığı gözlenmiştir. Ev koşullarına göre yapılan analizlerde; soba ile ısınan evlerde PM10 konsantrasyonunun kombi kullanımı olan evlere göre yüksek, evin içerisinde sigara kullanılan evlerde sadece balkonda sigara içilen ve sigara içilmeyen evlere göre yüksek, dış ortamda PM konsantrasyonlarının örnekleme esnasında çevrede inşaat faaliyetlerinin olduğu evlerin olmayanlara göre yüksek olduğu gözlenmiştir. Dış hava kalitesinin ise meteorolojik faktörler ile belirgin değişim gösterdiği saptanmıştır.