Okul sosyal iklimi ile geleneksel ve sanal zorbalık arasındaki ilişkiler: Genellenmiş akran algısının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF BAYAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEHRA UÇANOK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, okul sosyal iklimi ile ergenlerin hem fiziksel ortamda hem de sanal ortamda maruz kaldıkları veya uyguladıkları zorbalık olaylarının ilişkisini ve bu ilişkide akranlara dair algıların aracı bir rolünün olup olmadığını incelemektir. Bunun yanı sıra zorbalık statüleri arasında okul iklimini ve akranlarını algılama bakımından bir farklılaşma olup olmadığını saptamaktır.Bu araştırma İstanbul, Ankara, Mersin, İskenderun, Gaziantep ve Malatya'da ilköğretim ikinci kademe (6, 7 ve 8. sınıf) ve liseye (9, 10, 11 ve 12. sınıf) devam etmekte olan ergenlerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, 595'i (% 48.1) erkek, 643'ü (% 51.9) kız olmak üzere toplam 1238 kişiden oluşmaktadır ve yaş ortalaması 14.87'dir (S= 2.06). Araştırmada ergenlere uygulanan ölçek formunda demografik bilgilere ait sorular, cep telefonu, bilgisayar ve internet kullanım özelliklerini belirlemeye yönelik sorular, Genellenmiş Akran Algısı Ölçeği, Geleneksel Akran Zorbalığı Ölçeği, Sanal Zorbalık Ölçeği ve Okul Sosyal İklimi Ölçeği kullanılmıştır.Araştırma sonuçları zorbalık statüleri arasında okul iklimini ve akranlarını algılama bakımından bir farklılaşma olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, okul sosyal iklimini, fiziksel ortamda zorbalığa karışmayan ergenlerin zorbalığa dahil olan ergenlere göre daha olumlu olarak algıladığını, zorbalığa dahil olmayan ve zorba statüsündeki ergenlerin de içindeki bulundukları akran grubuna ilişkin algılarının daha olumlu olduğunu göstermektedir. Buna karşın sanal ortamda akran zorbalığına karışmayan ergenlerin hem okul iklimi hem de akran algısının daha olumlu olduğu ve sanal ortamda akran zorbalığına hedef olan ergenlerin ise zorba ve zorba-kurban statüsündeki ergenlerden okul iklimi ve akran algısı bakımından farklılaşmadığı görülmektedir. Ayrıca okul iklimi ile fiziksel zorbalığa maruz kalma ve uygulama arasındaki ilişkiye akran algısının kısmen aracılık ettiği görülmektedir. Okul iklimi ile sanal zorbalığa maruz kalma arasındaki ilişkiye de akran algısının kısmen aracılık ettiği, okul iklimi ile sanal zorbalık uygulama arasındaki ilişkide böyle bir rolünün olmadığı görülmektedir.