Yabancı dil benliğinin yordayıcıları olarak, başarı, öğrenilmiş çaresizlik ve kaygı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERDA TOKÇALAR
Danışman: Eda Gürlen
Özet:2023-2024 eğitim öğretim döneminde Ankara ilinde eğitim gören üniversite hazırlık sınıfı öğrencilerinin başarı, öğrenilmiş çaresizlik, kaygı ve yabancı dil benliği arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlayan bu çalışma, yapısal eşitlik modeli kullanarak bu değişkenler arasındaki yordayıcı ilişkileri ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Araştırmanın örneklemi, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde aktif olarak hazırlık sınıfında öğrenci olan öğrencilerden oluşmuştur. URAP (University Ranking by Academic Performance) 2023 verilerine göre Ankara'da hazırlık eğitimi veren on altüniversiteden altı tanesi seçkisiz örneklem kullanılarak seçilmiş ve toplamda 1015 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Veri öğrenilmiş çaresizlik, kaygı ve yabancı dil yabancı dil benliğini ölçen sorulardan oluşan bir ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonuçları, İngilizce öğreniminde başarı, öğrenilmiş çaresizlik ve kaygının yabancı dil benlik algısı üzerinde önemli etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Öğrenilmiş çaresizlik, öğrencilerin ideal benlik algısını negatif yönde ve anlamlı olarak etkilerken, kaygı ise zorunlu benlik algısını negatif yönde artırmaktadır. Başarı düzeyinin artması, ideal benlik algısını güçlendirmektedir, ancak kaygının zorunlu benlik algısı üzerinde pozitif yönde bir etkisi vardır. Başarısız öğrenci grubunda, başarı ile benlik algısı arasındaki ilişkilerin zayıfladığı ve anlamlı etkilerin ortadan kalktığı gözlemlenmiştir. Çoklu grup yapısal eşitlik modeli ile yapılan incelemeler sonucunda, başarılı ve başarısız öğrenci grupları arasında bu değişkenlerin farklı şekilde etkileşim içinde olduğu ortaya çıkmıştır. Başarısız öğrenci grubunda, öğrenilmiş çaresizlik ve yabancı dil kaygısının başarı üzerindeki etkisi daha belirgin bulunmuştur. Bu araştırma, üniversite hazırlık sınıfı öğrencilerinin yabancı dil benlikleri üzerinde duyuşsal faktörlerin kritik bir rol oynadığını gözler önüne sermektedir. Elde edilen bulgular, yabancı dil öğretiminde duyuşşal faktörlerin de göz önüne alınmasının önemli bir strateji olacağını vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil kaygısı, öğrenilmiş çaresizlik, akademik başarı, yabancı dil benlikleri, üniversite hazırlık sınıfı öğrencileri