Anti-sosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak sosyal destek ve sosyo demografik değişkenler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM MENTEŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İBRAHİM YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, lise birinci sınıf öğrencilerinin antisosyal eğilimlerinin yordayıcısı olarak sosyal desteği ve sosyo demografik değişkenleri incelemektir. Çalışma, iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada "Antisosyal Eğilimler Ölçeği" (AEÖ) adında geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiş, ikinci aşamada antisosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak sosyal destek ve bazı sosyo-demografik değişkenler incelenmiştir. Birinci aşamayı gerçekleştirmek için, öncelikle literatüre dayalı olarak madde havuzu oluşturulmuştur. Sonrasında madde havuzundan Antisosyal Eğilimler Ölçeği'nin "Deneme Formu" oluşturulmuştur. Deneme formu 43 kişilik öğrenci grubuna araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Deneme uygulaması sonrası 63 maddeden oluşan "Antisosyal Eğilimler Ölçeği Uygulama Formu" oluşturulmuştur. Uygulama formunun uygulanması İç Anadolu'da bir ilde lise türleri gözetilerek, tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen Fen Lisesi'nde 123, Kız Meslek Lisesi 145, Tarım Meslek Lisesi 142, Endüstri Meslek Lisesi 145 ve Anadolu Lisesi'nde 123 olmak üzere toplamda 160 kız ve 314 erkek öğrenciden oluşan 474 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Uygulamada elde edilen veriler SPSS programına girilmiştir. Bu aşamada Antisosyal Eğilimler Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. AEÖ' nün geçerlik çalışması iki yolla yapılmıştır. Birinci aşamada ölçeğin kapsam geçerliliği incelenmiştir. Kapsam geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuş ve de okul psikolojik danışmanlarının da görüşleri alınarak 63 maddelik deneme formu oluşturulmuştur. İkinci olarak AEÖ' nün yapı-kavram geçerliliği incelenmiştir. Açıklayıcı faktör analizi için 474 öğrenciden veri toplanmıştır. Ölçeğin KMO değeri 0,90 ve Barlett Sphericity Testi= 4782,020, sd=325, p=.000 olarak bulunmuştur. AEÖ'nün güvenilirliğinin test edilmesinde, Cronbach Alfa yöntemi ve test tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında uygulanan AEÖ'nün Cronbach Alfa değeri =0.90 bulunmuş ve ölçeğin test-tekrar test (rxx) güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır (r^ = .93). Tüm veriler ışığında Antisosyal Eğilimler Ölçeği'nin 5 faktör ve 26 maddeden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmanın ikinci aşaması için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" (KBF), "Antisosyal Eğilimler Ölçeği" (AEÖ) ve Yıldırım (2004) tarafından geliştirilen "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" (ASDÖ-R) takım halinde araştırmacı tarafından sınıf ortamında 474 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında antisosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak sosyal destek ve bazı sosyo demografik değişkenler "Aşamalı Regresyon Tekniği" ile incelenmiştir. Araştırmada hata payı .05 olarak alınmıştır. Bu aşamada lise birinci sınıf öğrencilerinin antisosyal eğilimlerini yordayan değişkenler, önem derecesine göre, sırasıyla, öğrencinin algıladığı öğretmen desteği, okuldan memnuniyet, öğrencinin algıladığı aile desteği, öğrencinin kolluk kuvvetleri ile yaşadığı durum, arkadaş şiddetine maruz kalma, internette geçirilen süre, anne çalışma durumu, öğrencinin öğretmenlerinden memnuniyeti ve öğrencinin arkadaşları ile ilişkileri olarak bulunmuştur. Buna karşın, araştırmada antisosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak ele alınan "cinsiyet", öğrencinin "algıladığı başarı durumu", "aile ekonomik durumu", "öğrencinin yaşadığı yer", "anne eğitim durumu", "kardeş sayısı", "düzenli spor yapıp yapmama", "okul değiştirmek isteyip istememe", " anne baba öz-üvey durumu", "anne babanın sağ-ölü olma durumu", "babanın çalışma durumu", "ailenin ekonomik durumu", "okula ulaşım" değişkenleri öğrencilerin anti-sosyal eğilimlerinin manidar olarak yordayıcısı çıkmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur. Anahtar sözcükler: Antisosyal Eğilimler, lise birinci sınıf, sosyal destek, sosyodemografik.