XVI. yüzyıl Adana Sancağı'nda konar-göçer nüfus ve yerleşim: 1519-1572

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA DÖNMEZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUNUS KOÇ

Özet:

İlkçağlardan itibaren önemli bir yer olan Adana, buraya Türkmen göçleriyle birlikte farklı bir çehreye bürünmüştür. Yerleşik hayattan çok daha fazla konar-göçer hayat etkin olmuş ve bu durum XIX. yüzyılın sonlarına kadar sürmüştür. Bu yaşam biçiminin baskın olmasında iklim ve coğrafyanın etkisi olduğu kadar, tarihi süreçte iç karışıklıklar ve savaşlar da önemli rol oynamıştır. Nitekim XVI. yüzyılın ortalarına doğru Kızılbaş isyanları ve Safevilerle yapılan savaşlar, Adana'da nüfus ve yerleşim üzerinde olumsuz etkilere sebep olmuştur. Adana Tahrir Defterlerindeki verilerden bahsettiğimiz olumsuz durumları kanıtlamamız mümkün olmaktadır. XVI. yüzyılın sonlarına doğru Adana'da yerleşik nüfus en düşük oranına ulaşırken konar-göçer nüfus yüzde 80'i geçmiştir.Aslında şartlar müsait olduğunda Türkmenlerin yerleşik hayata geçmesi zor olmamıştır. Nitekim Ayas, Berendi ve Kınık nahiyelerindeki köylerin konar-göçerler tarafından kurulduğu ve olumsuz durumlar ortaya çıktığında eski yaşam biçimlerine tekrar döndükleri görülmektedir.