Serotoninin renal hasardaki rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AÇELYA ERİKÇİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLBERK UÇAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çeşitli akut ve kronik böbrek hastalıklarında doku hasarı oluşmakta ve platelet aktivasyonu gözlenmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda aktive olmuş plateletlerden salınan bazı faktörlerin organ hasarı sırasında gözlenen enflamasyonda ve sonrasında gelişen fibrozis oluşumunda rol aldıkları ileri sürülmüştür. Serotonin, plateletlerde depo edilmekte ve plateletlerin aktivasyonu sonucunda ortama salınmaktadır. Renal hasar sırasında erken dönemde gözlenen platelet aktivasyonu sonucu ortama salınan serotoninin, proksimal tübül epitel hücreleri üzerine etkileri ise henüz araştırılmamıştır. Bu tez kapsamında, plateletlerin ve plateletlerden salınan serotoninin, renal proksimal tübül epitel hücrelerinin işlevine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla proksimal tübül epitel hücreleri farklı süre ve dozlarda platelet lizatı (PL) ve serotonin ile uyarılmış ve bu hücrelerin fenotip değiştirerek miyofibroblastlara dönüştüğü ışık mikroskobu altında gösterilmiştir. Bu değişim, fibroblast-miyofibroblast dönüşümünün bir belirteci olan α-SMA gen ekspresyonundaki artışın tayini ile de doğrulanmıştır. Renal hasar sırasında gen ve protein düzeyinde ekspresyonlarında değişiklik olduğu rapor edilen matriks metalloproteinaz-2 (MMP-2), metalloproteinaz doku inhibitörü-1 (TIMP-1) ve kollajen-α1 (COL-α1) gen ekspresyonlarında artış gösterilmiştir. Serotonin ve PL ile uyarımı takiben tümör nekroze edici faktör-α (TNF-α), interlökin-6 (IL-6) ve transforme edici büyüme faktörü-β1 (TGF-β1) gibi enflamatuar sitokinlerin ekspresyonları gen ve protein düzeyinde artmıştır. Literatürde serotoninin renal hasar üzerindeki etkinliğini konu alan bir çalışma bulunmamaktadır. Hasarlı bölgeye ilk olarak ulaşan hücrelerden birisi olan plateletlerin aktivasyonu sonucunda, hasarlı bölgedeki hücrelerin maruz kaldığı serotonin düzeyinin arttığı bilinmektedir. Bu açıdan serotoninin hasarda ya da iyileşme sürecindeki rolünün belirlenmesi önemlidir.