Drosophila melanogaster'de gelişim biyolojisi üzerine bazı antidepresanların etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER ORHAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HACER ÜNLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, günümüzde çok yaygın olarak reçetelenen ve özellikle son yıllarda akarsu, göl ve denizler gibi sucul ortamlarda atık madde olarak görülmeye başlayan seçici serotonin gerialım inhibitörleri (selective serotonin reuptake inhibitors ? SSRI) sertralin, fluoksetin ve sitalopram ile çalışılmıştır. Bu maddelerin insanlar başta olmak üzere tüm canlılar üzerinde meydana getirebileceği olası zararlı etkileri ortaya koymak amacıyla, insanlarla hormonal ve fizyolojik olarak önemli benzerlikler taşıyan model organizma Drosophila melanogaster kullanılmıştır. Bu maddelerin model organizmanın larvadan ergine gelişim dönemleri, ortalama yavru döl sayısı, eşey oranı ve yumurta verimi gibi gelişim biyolojisi karakterleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Drosophila melanogaster yabanıl tip Canton-S soyu 3.instar larvalarına bu maddeler 0.01 mM, 0.1 mM ve 1 mM?lık konsantrasyonlarda uygulanmış ve elde edilen veriler sükroz kontrol ve DMSO kontrol grupları ile karşılaştırılmıştır. Gelişim evrelerinin izlenmesi deneyinde, uygulanan maddelerin tüm konsantrasyonları arasında larvadan pupaya ve pupadan ergine geçiş oranlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0.05). Ortalama pupalaşma süreleri, sertralinin 1 mM?lık, fluoksetinin 0.01 mM ve 1 mM?lık, sitalopramın ise tüm konsantrasyonlarında, kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde uzamıştır (p 0.05). Günlük ortalama yumurta verimlerinde, kontrol gruplarına göre, 0.1 mM ve 1 mM sertralin uygulama gruplarında ve 0.1 mM fluoksetin uygulama grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (p 0.05). Ayrıca, ortalama yumurta verimlerinde oluşan farklılıkların, dişinin yaşamının 5. ve 8. günleri arasında ortaya çıktığı saptanmıştır. Sonuç olarak, sertralin, fluoksetin ve sitalopramın yabanıl tip Drosophila melanogaster Canton-S soyunda, larval sürecin uzamasına neden olarak, gelişim biyolojisi üzerine olumsuz etkileri olduğu söylenebilir. Bu etkiler, madde uygulamalarından kaynaklı toksik bir etkilenme sonucunda oluşabileceği gibi, serotonin veya başka bir hormon seviyesindeki değişimlere bağlı hormonal veya fizyolojik bir etkilenme sonucu da ortaya çıkmış olabilir. Anahtar Kelimeler: Drosophila melanogaster, antidepresan, SSRI, sertralin, fluoksetin, sitalopram, gelişim biyolojisi, yavru döl sayısı, eşey oranı, yumurta verimi.