İş güvencesizliği ve Türk üniversite sisteminde araştırma görevlilerinin belirsizlikle mücadele stratejileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA ÇOLAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ABDULKERİM SÖNMEZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma işgücünün niteliğine ya da emeğin vasfına bakılmaksızın tüm çalışan gruplarını etkileyen ve iki boyutlu bir niteliğe sahip olan güvencesiz çalışmanın araştırma görevlilerinin kurumsal yapı içerisindeki ilişkilerine, sosyal yaşamlarını nasıl kurguladıklarına ve doktora eğitimleri sonrasında kariyerlerine devam etmek bakımından gelecek planlarına olan etkisi hakkındadır. Çalışma, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesine göre çalışan 15'i kadın, 9'u erkek olmak üzere toplam 24 araştırma görevlisi ile yapılan mülakatlardan elde edilen verilere dayanmaktadır. Araştırma sonuçları, güvencesiz çalışmanın; bireylere özgü olarak hissedilen öznel boyutunun ortaya çıkarak, kendileriyle mülakat yapılan araştırma görevlilerinin aile yaşantılarını, iktisadi tercihlerini, psikolojik ve fiziksel sağlıklarını büyük ölçüde etkilediğini göstermektedir. Ancak bunun yanı sıra, bireylerin dışında ortaya çıkan ve herkes için objektif koşullar oluşturduğu kabul edilen nesnel boyutun da tek bir yapı tarafından tayin edilmediği ve aynı kadro tipine tabi araştırma görevlilerinin güvencesiz çalışmayı birden fazla şekilde deneyimledikleri görülmektedir. Kurumsal yapı içerisinde oluşturulan belli türden ilişkiler ağının nesnel koşulları bozan bir etkisi bulunmaktadır. Dahası, aynı koşullar içerisinde olanların mevcut durumlarını değiştirebilen ilişkiler ağının bilim insanı yetiştirme politikası bakımından önemli aksaklıklara işaret ettiği ve güvencesiz çalışmayı tetikleyen yanlarıyla ortaya çıktığı görülmektedir. Güvencesiz çalışmanın doktora sonrası gelecek öngörüsü ve planlarına etkisinin ise araştırma görevlisinin meslek olarak icra ettiği bilimsel faaliyetin genel olarak istihdam piyasasındaki görünümüyle yakından ilişkili olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: güvencesiz çalışma, iş güvencesizliği, yükseköğrenim, araştırma görevlileri, istihdam piyasası