Doğal gaz fiyatlarını etkileyen faktörler: Panel veri analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH GÖRAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET BAHA KARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, doğal gaz fiyatları ile petrol, kömür, altın fiyatları ve faiz oranı arasında uzun dönemli ilişki olup olmadığının, ayrıca ihracatçı ülkelerin pazar çeşitliliği ile ihracatın boru hattı veya LNG formunda yapılmasının doğal gaz fiyatlarına etkisinin analiz edilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada, küresel anlamda en büyük doğal gaz ihracatçısı ülkeler arasında yer alan Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Norveç, Hollanda, Rusya, Avustralya ve Endonezya'nın Temmuz 2003-Aralık 2013 dönemindeki aylık verileri dikkate alınarak panel veri analizi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin incelenebilmesi için korelogram ve panel birim kök testleri ile durağanlık sınaması, sonrasında eşbütünleşme testi gerçekleştirilmiştir. Eşbütünleşme parametrelerinin belirlenmesi amacıyla FMOLS ve DOLS modelleri kullanılmıştır. Eşbütünleşme modeline dâhil edilmeyen değişkenler ile doğal gaz fiyatları arasındaki ilişkinin yönü ve derecesinin belirlenebilmesi için Hausman testi sonucunda kullanımı uygun görülen tesadüfi etkiler modeli ile panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Panel eşbütünleşme testi sonucunda, doğal gaz fiyatı, petrol fiyatı, altın fiyatı ve faiz oranları arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. FMOLS ve DOLS model sonuçları, doğal gaz fiyatlarının uzun dönemdeki gelişiminde petrol ve altın fiyatlarının anlamlı etkisinin olduğunu göstermektedir. Nedensellik testi, petrol fiyatları ile doğal gaz fiyatları arasında iki yönlü, altın fiyatlarından doğal gaz fiyatlarına doğru tek yönlü Granger nedenselliğinin olduğunu göstermiştir. Panel veri analizi sonucunda, kömür fiyatlarındaki artış ve ihracatçı ülkelerin pazar çeşitliliğinin doğal gaz fiyatlarında artışa, ihracatın çoğunlukla boru hattı olarak gerçekleşmesinin fiyatlarda azalışa neden olduğu görülmüştür. Çalışmada elde edilen bulgular, literatürdeki benzer çalışmalarda ulaşılan sonuçları desteklemektedir. Anahtar Sözcükler Doğal Gaz Fiyatı, Petrol Fiyatı, Kömür Fiyatı, Altın Fiyatı, Faiz Oranı, PanelEşbütünleşme, Nedensellik, Panel Veri Analizi, LNG, Kaya Gazı