Acil serviste intrakraniyal kanama tanısı alan hastalarda oral antikoagülan ve antiagregan ilaç kullanımlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE NİSA MALÇOK
Danışman: Mehmet Ali Karaca
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada acil servise başvuran intrakraniyal kanama tanısı almış hastalarda oral antikoagülan ve/veya antiagregan ilaç kullanımları incelendi. Tek merkezli retrospektif gözlemsel bir çalışma olarak dizayn edilen bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisine 01 Haziran 2012 – 01 Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü, intrakraniyal kanama tanısı alan 296 hastanın verileri analiz edildi. Hastaların demografik özellikleri, yaşamsal bulguları, başvuru; lplatelet, aPTT, INR, troponin değerleri, özgeçmişleri, kullandığı antikoagülan antiagregan ve antihipertansif ilaçları, beyin bilgisayarlı tomografi bulguları ve kontrol görüntüleme sonuçları, intrakraniyal kanama çeşitleri, yaralanma mekanizmaları, acil servis sonlanımları, hastane içi yatış durumları, verilen tedaviler ve 24 saat ve 72 saatlik mortalite durumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların %46,7'si kadın, %53,3'ü erkekti. Hastalarda median yaş 69 olarak saptandı. Hastalık özgeçmişlerinde en sık %50,8 (n=150) ile hipertansiyon olduğu görüldü. Hastaların %40,3'ünün en az bir antikoagülan ve/veya antiagregan kullanmakta olduğu tespit edildi. En sık kullanılan %30 (n=65) ile asetilsalisilik asit ve klopidogrel yer almaktaydı. İkinci sırada %9,8 sıklıkta DMAH (Enoksaparin sodium, Bemiparin sodyum), %9,5 oranla varfarin ve %4 sıklıkta YOAK saptandı. Beyin BT'de hastaların %57'sinde intraparankimal kanama, %34,6'de subdural kanama, %25,1'inde subaraknoid kanama ve %3,1 oranında epidural kanama tespit edildi. 24 saatlik mortalite oranı %3,9; 72 saatlik mortalite oranı %21,6 olarak hesaplandı. Antikoagülan ve/veya antiagregan kullanımı ile hastaların ilk 24 saatlik mortalite oranı arasındaki ilişki olmadığı, fakat antikoagülan ve/veya antiagregan kullanan grupta ilk 72 saatlik mortalite oranı daha yüksek (%57,5) saptandı. Çalışmamızda elde edilen veriler her ne kadar antiagregan ve antikoagülan ilaç kullanımının İKK riskini ve şiddetini artırmadığı göstermiş olsada, yaygın ve geniş serili literatür verileri antikoagülan ve antiagregan tedavinin İKK gelişimi için yüksek risk oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak İKK'nın yüksek mortalite ve morbidite oranlarını düşündüğümüz zaman etyolojide yer alan antikoagülan antiagregan ilaç kullanımının giderek yaygınlaşmasından ötürü gelecekte bu ilaçların İKK üzerinde etkilerini daha sağlıklı şekilde gözlemek için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Antikoagülan ilaç, antiagregan ilaç, acil servis, intrakraniyal kanama, mortalite