Metakromatik lökodistrofi: Üç arilsülfataz A mutasyonunun (p. 307Glu-Lys, p. 318 Trp-Cys ve c.1165G delesyonu) arilsülfataz A aktivitesi ve arilsülfataz A proteini üzerine etkisinin tanımlanması

ADEM ÖZKAN

Metakromatik lökodistrofi: Üç arilsülfataz A mutasyonunun (p. 307Glu-Lys, p. 318 Trp-Cys ve c.1165G delesyonu) arilsülfataz A aktivitesi ve arilsülfataz A proteini üzerine etkisinin tanımlanması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Türkçe), Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADEM ÖZKAN

Danışman: Hatice Asuman Özkara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Metakromatik lökodistrofi (MLD) lizozomal enzim Arilsülfataz A (ASA) veya aktivatör proteininin eksikliği sonucu oluşan, otozomal resesif geçişli bir sfingolipit depo hastalığıdır. Bu çalışmada, ülkemizde geç bebeklik tipi MLD hastalığında daha önceki çalışmalarımızla tanımlanan iki ?missense? mutasyon (ekson 5?te c.919G?A, p.307Glu?Lys ve c.954G?T, p.318Trp?Cys) ve bir polimorfizm mutasyonu (ekson 7?de c.1172C?G, p.391Thr?Ser) plazmide takılı ASA cDNA?sı üzerinde oluşturuldu. DNA dizi analizi ile, WT-ASA cDNA?sı üzerinde c.919G?A ve c.954G?T mutasyonlarının, c.1172C?G polimorfizm mutasyonunu ile c.1165G delesyonunun oluşturulduğu gösterildi. Mutant ve normal ASA cDNA?sını taşıyan plazmid DNA, CHO hücrelerine geçici transfeksiyon ile aktarıldı. ASA proteini üretildi. Transfeksiyonun etkinliğini ölçmek için ASA cDNA?sı ile birlikte heksozaminidaz enzimi beta-altbirim geni cDNA?sını içeren plazmid, CHO hücrelerine transfekte edildi. Transfeksiyondan 48 saat sonra hücreler toplandı, homojenize edildi ve santrifüjlendi. Süpernatanda protein tayininin ardından ekspresse olan ASA ve heksozaminidaz B aktivitesi ölçüldü. p.307Glu?Lys ve p.318Trp?Cys mutasyonları ASA enziminin aktivitesini kontrole göre %100 oranında azalttı. Western blot ile 62 kDa büyüklüğündeki ASA proteini normal kontrol örneğinde, p.307Glu?Lys ve p.318Trp?Cys değişiminde saptandı, 1165G delesyon mutasyonunda saptanmadı. Bu da mutant proteinlerde p.307Glu?Lys ve p.318Trp?Cys değişimi sonucunda aktivite eksikliğine neden olan katlanma bozukluğu olduğunu düşündürdü. c.1165G delesyon mutasyonunun ise, proteinin yapısını önemli derecede değiştirdiği ve yıkımına neden olduğu sonucuna varıldı. İnaktif proteinin varolduğu p.307Glu?Lys ve p.318Trp?Cys değişimi şaperon tedavi uygulamasına aday olabilir. Bu çalışma ile, her iki mutasyonun ASA aktivitesini hastalardakine benzer şekilde tama yakın azalttığı ve hücrede mutant proteinlerin olduğu gösterilmiştir. p.307Glu?Lys ve p.318Trp?Cys mutasyonları, klinik seyri şiddetli olan geç infantil tip MLD hastalığına neden olmaktadır.