Psoriatik tırnak bulgularının incelenmesi ve psoriatik artrit ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Türkçe), Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİME NUR HOLOĞLU BULUT
Danışman: Sibel Doğan Günaydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Holoğlu Bulut H.N., Psoriatik Tırnak Bulgularının İncelenmesi ve Psoriatik Artrit ile İlişkisi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Deri ve Zührevi Hastalıkları, Uzmanlık Tezi. Ankara, 2025. Psoriazis (Ps) kronik seyirli, immün aracılı inflamatuvar bir deri hastalığıdır. Ps'in çeşitli tutulum alanları vardır; tırnaklar ve eklemler (PsA) Ps'ten etkilenebilir. Ps'te tırnak tutulum oranı %10-90 arasında değişmekte, PsA'nın eşlik ettiği hastalarda ise bu oran daha da artmaktadır. Bu çalışmanın amacı PsA eşlik eden ve etmeyen Ps hastalarında tırnak bulgularının prevalansını ve morfolojik özelliklerini muayene ve dermoskopi, dijital dermoskopi ve kapillareskopi gibi görüntüleme yöntemleri ile değerlendirmek, bulguların PsA ile olası ilişkisini araştırmak ve klinik muayene ile görüntüleme yöntemlerinin psoriatik tırnak tutulum şiddetinin belirlenmesine katkısını incelemektir. Bu amaçla tırnak bulguları olan 70 Ps hastası ve 60 PsA eşlik eden Ps hastası klinik ve görüntüleme yöntemleri ile değerlendirildi. Tüm hastalarda en sık yüksük tırnak deformitesi (pitting) (%99,2), onikoliz (%86,9) ve kıymık (splinter) hemoraji (%83,1) izlendi. Ps hastalarında tırnak plağında ufalanma (OR: 4.33, p=0.005), onikoliz (OR: 4.75, p=0.011), splinter hemoraji (OR:2.67, p=0.051) ve yağ lekesi (OR: 2.45, p=0.016) varlığı artmış PsA riski ile ilişkilendirildi. NAPSI skorlamasının kapilleroskopik inceleme ile desteklenmiş versiyonu olan kNAPSI (39.62 ± 15.61) skoru dNAPSI skorundan, dNAPSI (38.65 ± 15.52)skoru ise klinik NAPSI (34.83 ± 15.43) skorundan yüksek hesaplandı. Ek görüntüleme teknikleri ile klinik incelemeye kıyasla pitting dışındaki tüm bulgular anlamlı düzeyde sık izlendi. Splinter hemoraji (p<0.001), yağ lekesi (p=0.030) ve mikrovasküler hasarı gösteren bulguları (p<0.001) göstermede kapilleroskopi en başarılı yöntem olarak bulundu. Psoriatik tırnak bulgularının değerlendirilmesinde yardımcı görüntüleme yöntemlerinin kullanılması, subklinik bulguların saptanmasını mümkün kılarak PsA açısından yüksek riskli hastaların daha erken dönemde belirlenmesine olanak sağlayabilir. Anahtar kelimeler: Psoriazis, psoriatik artrit, psoratik tırnak tutulumu, dermoskopi, kapilleroskopi.