Bazı Hidroksipiron Türevi Mannich Bazlarının Tasarımı, Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Değerlendirilmesi

Gülşah Demiryürek

Bazı Hidroksipiron Türevi Mannich Bazlarının Tasarımı, Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Değerlendirilmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Kimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülşah Demiryürek

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUTLU AYTEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, hidroksipiron yapısında klorokojik asit (5-hidroksi-2-klorometil-4H-piran-4-on) türevi 20 yeni Mannich bazı bileşiğinin sentezi yapılmış, antikonvülsan ve antimikrobiyal aktiviteleri değerlendirilmiştir. Tasarlanan bileşikler, kojik asidin (5-hidroksi-2-hidroksimetil-4H-piran-4-on) tiyonil klorürle reaksiyonu sonucu elde edilen klorokojik asitin, piperazin türevleri ve formaldehitle tepkimeye girmesiyle sentezlenmiştir. Fiziksel özellikleri, İTK ile Rf değerleri hesaplanmış; yapıları UV, IR, 1H-NMR, X ışınları ve kütle spektroskopisi yöntemleriyle aydınlatılmış ve eleman analizi verileri ile kanıtlanmıştır. Sentezlenen bileşiklerin antikonvülsan aktiviteleri, Ulusal Nörolojik Hastalıklar ve Felç Enstitüsü (NINDS) tarafından geliştirilen Antiepileptik İlaç Geliştirme (ADD) programı Tarama I testleri kullanılarak tanımlanmıştır. Antikonvülsan etki çalışmaları sonucunda; MES'e karşı Bileşik 9 ve 18 (100 ve 300 mg/kg), 1, 6 ve 14 (100 mg/kg), scMet'e karşı ise Bileşik 14 (tüm dozlarda), 13 ve 16 (100 ve 300 mg/kg), 2, 3, 6, 8, 11, 12 ve 15 (300 mg/kg) aktiftir. Bileşiklerin Gram pozitif (Staphylococcus aureus, Enterococcus facealis ve Bacillus subtilis) ve Gram negatif bakterilerle (Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae ve Acetinobacter baumanni), Candida albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis ve C. krusei gibi maya benzeri funguslara karşı antimikrobiyal etkileri Klinik Laboratuvar Standartları Enstitüsü'nün (CLSI) önerdiği mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Antimikrobiyal etki çalışmalarına göre Gram negatif bakterilere karşı Bileşik 1 ve 12 (MİK: 8-16 µg/ml), Gram pozitif bakterilere karşı Bileşik 13 (MİK: 4-16 µg/ml), funguslara karşı Bileşik 1'in (MİK: 8-32 µg/ml) yüksek antimikrobiyal aktivite gösterdikleri saptanmıştır.