Stani̇slaw August Poni̇atowski̇'ni̇n si̇yasal si̇stem reformu projesi̇

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM AKAY DİNÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATİH YEŞİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada son Polonya Kralı Stanisław August Poniatowski'nin reform projesi incelenmeye çalışılmıştır. Projenin odak noktası mevcut rejimi değiştirmeye yönelik reformları hayata geçirmektir. Bu sebeple, öncelikle soylu demokrasisi ya da magnat oligarşisi olarak adlandırılan rejimin yol açtığı sorunlar ele alınmıştır. Rejimin nitelikleri anlaşılmaya çalışılırken anarşik olarak tanımlanan yapının, siyasal anlamda anarşi kavramıyla bağdaşmaması sorunuyla karşılaşılmış ve bu duruma karşılayacak alternatif bir kavram olarak negatif egemenlik önerilmiştir. Reform projesi, Poniatowski'nin kendi kişisel inanç ve felsefesiyle birlikte, dönemin Polonya'sının maruz kaldığı iç ve dış değişkenler göz önünde bulundurularak ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu noktada, Katolik Kilisesine bağlı olan Kralın dini inancının, Anglikan Kilisesi'ne ait bir kavram olan latitudinarianism ile tarif edilmiş olması sorunu ile karşılaşılmış ve bunun yerine Kralın dini inancının Aydınlıkçı Katolisizm çerçevesinde değerlendirilmesi önerilmiştir. Poniatowski'nin reformları XVIII. yüzyıl Avrupa devletlerinde yaygın olan polis devlet (Polizeistaat) anlayışı dahilinde ele alınarak yorumlanmıştır.