Dictyostelium discoideum'da spontan mutasyonların hızı, moleküler spektrumu ve sonuçları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİBEL KÜÇÜKYILDIRIM ÇELİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HATİCE MERGEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Genetik varyasyonun temel kaynağı olan spontan mutasyonlar genetik biliminde merkezi bir yere sahiptir. Evrimsel genetikte, mutasyon hızı ve yeni mutasyonların etkilerinin dağılımı evrimsel ve populasyon genetiğinin sorularını cevaplandırmada önemli bir rol oynar. Mutasyon biriktirme deneyleri ile tüm genom dizilemenin birlikte uygulanması spontan mutasyonların hızı ve dağılımı hakkında güvenilir bilgi sağlayabilir. Bu yöntem bakterileri, protistleri, bitkileri ve hayvanları kapsayan çeşitli organizmalarda uygulanmıştır. Bu tez çalışmasında, mutasyon hızının ve spektrumunun belirlenmesi için bir model organizma olan Dictyostelium discoideum kullanılmıştır. Elde edilen sonuçların Drake kuralı ve genetik sürüklenme bariyeri hipotezlerine uygunluğunun sınanması ve mutasyon oluşumuna neden olan genetik mekanizmalar incelenerek tartışılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, rasgele seçilen on üç MA soy hattının genomları yeni nesil DNA dizileme yöntemi kullanılarak, dizilenmiştir. Nükleer DNA için mutasyon hızı 0.89x10-11 mutasyon/bölge/nesil olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan mutasyon hızı ökaryotlar için en düşük değerdir. Elde edilen sonuçlara göre, hesaplanan mutasyon hızı genetik sürüklenme bariyeri hipotezine uygundur. Sonuç olarak, D.discoideum'da gözlenen düşük mutasyon hızının aşırı mutajen olan doğal çevrede ve olağandışı hayat döngüsünde genomu koruyacak bir adaptasyon olduğu tartışılabilir.