Menkul kıymet yatırımcılarının demografik özelliklerinin incelenmesi: Türkiye üzerinde bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU TANYOLAÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET BAHA KARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Globalleşme, yatırım pazarlarındaki hareketlilikler, bilgi ve teknoloji alanındaki gelişmeler ve bankacılık sektöründe Basel II kurallarının uygulanmaya başlaması ile birlikte hem bireysel hem de kurumsal yatırımcıların maruz kaldıkları risk miktarı değişmekte, hatta yatırımcılar için yeni riskler ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda çeşitlilik kazanan finansal araçlar ise, farklı risk ve getiri beklentileri olan yatırımcılara hitap etmeye başlamış, böylelikle menkul kıymetlere yatırım yapmak isteyen bireysel yatırımcıların sayısında artış meydana gelmiştir. Bu bakımdan, bireysel yatırımcıların riske karşı tutumlarının ve risk toleranslarının incelenmesi özellikle bankalar ve finans kuruluşları için oldukça önem arz eder duruma gelmiştir. Son zamanlarda ivme kazanan davranışsal finans kavramı, geleneksel finans teorilerinin varsayımlarından farklı olarak bilişsel, psikolojik, demografik ve sosyo-ekonomik özelliklerin bireylerin risk algılarını, riske karşı tutumlarını ve aldıkları yatırım kararlarını önemli ölçüde etkilediğini ortaya koymuştur. Günümüze kadar yapılan yatırımcı profilini incelemeye yönelik yapılan çalışmalardan yola çıkılarak, bu çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu'ndan (TÜİK) temin edilen Gelir ve Yaşam Koşulları Anketi'nin 2009-2012 yıllarını kapsayan verilerinden yararlanılarak Türkiye'deki bireysel yatırımcılarla ilgili bir uygulama yapılmıştır. Lojistik regresyon analiz yöntemi kullanılarak elde edilen bu istatistikî bulgular neticesinde, Türkiye'ye uygun bir model geliştirilmiştir. Yapılan analizlerde, bireylerin menkul kıymet yatırımı yapma durumları, ilk olarak veri setindeki tüm bireyler ele alınarak, daha sonra ise eğitim seviyelerine göre alt gruplar oluşturularak incelenmiş ve farklılıklar yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, bireylerin yaş grubu, eğitim seviyesi, medeni hâl gibi demografik özellikleri ile borcunu ödeyebilme, gelir riski ve gelir düzeyi gibi sosyo-ekonomik özelliklerinin bireyin menkul kıymet yatırımı yapmasını etkileyen önemli değişkenler olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin eğitim seviyelerine göre alt gruplara ayrıldığı analizlerde ise, bireyin menkul kıymet yatırımı yapmasını etkileyen değişkenlerin aynı kalmadığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Risk Toleransı, Bireysel Yatırımcı, Demografik Özellikler.