The United States bases in Europe and their contributions to us hegemony: From cold war to 2008

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLTEN ÜSTÜNTAĞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE ÖMÜR ATMACA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sözkonusu çalışma, deniz aşırı askeri üsler aracılığıyla ABD hegemonyasının sürdürülüşünü anlamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Böylece, modern dünya politikası içinde hegemonyanın kökleri, ABD?nin üstünlüğünü yaymak amacıyla kullandığı araçlar, ABD askeri üsleri ve bu üslerin hâkimiyetine katkısı incelenmiştir. Hegemonya kavramının seceresine ve teorilerin bu konudaki yaklaşımı üzerine odaklanan çalışma, diğer temel teorileri de göz önünde bulundurarak, Marksist-Gramşiyan yaklaşımı merkeze almıştır. Araştırma, ABD?nin kendi ideolojik ve politik duruşunu paylaşan hemen her ülkede askeri üs inşa ettiğini göstermektedir. Bu noktada, Avrupa ülkeleri üs yapılanmasının özünü temsil etmektedir. Bu üsler kurulurken, politik süreçler, ideolojik çatışmalar, güvenlik algılaması, ekonomik hedefler ve hegemonya arayışı gözönünde bulundurulmuştur. Soğuk Savaş üs politikası, bu dönemde üs edinme ve hegemonya tesisi yarışının en üst seviyede seyretmesi nedeniyle çalışmanın merkezini oluşturmaktadır. ABD?nin askeri yapılanmaları kendi amaçları doğrultusunda kullandığı, çok sayıda askeri müdahalenin bu tesisler aracılığıyla gerçekleştirildiği, çalışmanın temel argümanıdır. Soğuk Savaş boyunca, Avrupa ülkeleri hava, kara ve nükleer üs olarak ABD?nin, Sovyetler Birliğini çevreleme politikasına hizmet etmişlerdir. Soğuk Savaş sonrasında ise, sözkonusu üsler yeniden organize edilmiş ve farklı misyonlar için kullanılmıştır. Bununla birlikte, üslerin ABD hegemonyasını güçlendirme misyonu sabit kalarak ABD?nin askeri üs yapılanmasının, hegemonik yayılmacılığının bir parçası olduğu ve bu ülkenin hegemonik çıkarlarına hizmet ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hegemonya, rıza, baskı, ABD hegemonyası, Marksist-Gramşiyan yaklaşım, askeri üsler, Soğuk Savaş ve Avrupa ülkeleri.