The use of sexual and gender based violence as a war strategy in Bosnian war
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: VESİLE NUR DAŞTAN
Danışman: Ayşe Ömür Atmaca
Özet:Uluslararası sistemde meydana gelen birtakım radikal değişimler, güvenlik kavramını devletin güvenliği olarak tanımlayan geleneksel bakış açılarından bireylerin güvenliğini ön plana çıkaran alternatif bakış açılarına geçisin yolunu açmıştır. İnsan güvenliği anlayışına sahip bakış açılarından birisi de feminist teoridir. Hayatın her alanında kadın ve erkek eşitliğini savunan bir görüş olarak, feminist teori erkek egemen bir yapıya sahip olduğunu varsaydığı güvenlik alanına kadın ve toplumsal cinsiyet kavramlarını dahil ederek, bireylerin ve özellikle kadınların güvenliğine yönelik konuları ele almıştır. Kadınların toplumsal cinsiyetleri dolayısıyla günlük yaşamda maruz kaldıkları ayrımcılık ve saldırılar savaş zamanı daha ciddi bir hale gelmektedir. Savaş zamanı kadınların güvenliğine yönelik ortaya çıkan başlıca tehditlerden birisi cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddettir. Özellikle etnik, milli ya da dini sebeplerle ortaya çıkan iç savaşlarda siviller ve çoğunlukla da kadınlar düşmanın açık hedefi haline gelmiştir. Karşı gruba üstünlük sağlamak amacıyla tecavüz bir savaş silahı olarak görev yapar. Tecavüzün açık bir savaş aleti ve stratejik bir taktik olarak kullanılması açısından en önemli örnek Bosna savaşıdır. Bu savaş ayrıca tecavüzün savaş zamanı stratejik bir araç olarak kullanılmasının uluslararası hukuk organlarınca önlenmesi için de bir dönüm noktası niteliğindedir. Bu yüzden, bu çalışmada Sırpların Bosnalı Müslümanları yenmek, onları topraklarından göndermek ve gelecek nesillerin etnik temizliğini bozmak amacıyla giriştikleri etnik temizlik projesinde, kadın bedeninin savaş alanı olarak kullanılarak tecavüzün nasıl bir savaş silahına dönüştüğü incelenmektedir. Dolayısıyla bu tezin amacı, cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin Bosna savaşında stratejik bir araç olarak kullanıldığını göstermektir. Bosna savaşı sonrası meydana gelen çatışmalarda cinsel şiddet ve tecavüz olaylarının görülmeye devam edilmesi, bu konunun yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.