Evlilik içi tecavüzün incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELDA SAKIZCIOĞLU
Danışman: Türkan Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı; evli bireylerin evlilik içi tecavüze ilişkin görüşlerini incelemektir. Bu amaca ulaşabilmek için de evli bireylerin evlilik içi tecavüze yönelik görüşlerini ölçen bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmada karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde on katılımcı ile görüşmeler yapılmıştır. Nitel veriler Fikir Birliğine Dayalı Nitel Araştırma Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümüne ise 643 evli birey katılmıştır. Veri toplamak için BEM Cinsiyet Rolü Envanteri, Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Evlilik İçi Tecavüz Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde öncelikle değişkenlere ilişkin betimsel istatistikler incelenmiş ve ardından katılımcıların evlilik içi tecavüze ilişkin görüşlerinin sosyo-demografik değişkenlere, cinsiyet rollerine ve boyun eğici davranışlara sahip olma düzeylerine göre incelemek için İlişkisiz Örneklemler t Testi ve ANOVA yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar evli bireyler üzerinde geliştirilmiş olan Evlilik İçi Tecavüz Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Araştırmanın nitel bulgularına göre, katılımcıların görüşleri evlilikte cinsellik ve evlilik içi tecavüz temel alanları altında toplanmıştır. Nicel bulgulara göre ise evli bireylerin evlilik içi tecavüze yönelik görüşlerinin cinsiyete, yaşa, eğitim düzeyine, yaşamın çoğunun geçirildiği yere, ücret karşılığı herhangi bir işte çalışıp çalışmamaya, evlilik biçimine, evlilik süresine, geçmişte şiddete maruz kalıp kalmamaya, toplumsal cinsiyet rolüne göre istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaştığı görülmüştür. Diğer yandan evli bireylerin evlilik içi tecavüze yönelik görüşlerinin cinsel yaşamdan memnuniyet düzeyine, alkol/madde kullanıp kullanmamaya ve boyun eğici davranış düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırma bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve araştırmacılara, psikolojik danışmanlara ve politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.