Matematik öğretmen adaylarının kesirlerde bölme ile ilgili işlem ve kavram öğretimlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAHİT AYTEKİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YETER ŞAHİNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada ilköğretim matematik öğretmen adaylarının üç katmanlı öğretim deneyi (three tiered teaching experiment) içinde kesirlerde bölme konusunu anlamlı olarak veya kural şeklinde öğretme davranışları incelenmiştir. Araştırmanın aşamaları şu şekildedir; araştırmanın pilot çalışmasına 3 öğretmen adayı katılmıştır. Her biri, bir 6.sınıf öğrencisine iki defa öğretim yapmıştır. Pilot çalışmadan elde edilen verilere göre asıl çalışmanın yöntemi şekillendirilmiştir. Asıl çalışmaya, pilot çalışmadan farklı 6 öğretmen adayı katılmıştır. Bu öğretmen adaylarına pilot çalışmada yapılan yanlışlıklar, kavram yanılgıları, iyi yapılan öğretimler ve kesirlerde bölmenin şekillerle gösterimi konularında öğretim yapılmıştır. Ardından öğretmen adayları "bir doğal sayıyı birim kesre, bir birim kesri doğal sayıya, bir doğal sayıyı kesre ve bir kesri bir doğal sayıya bölme" kazanımları ile ilgili birbirinden bağımsız öğretim planları hazırlamışlardır. Sonrasında, öğretmen adayları 3'erli 2 gruba ayrılarak, hazırladıkları planları kendi grupları içinde, araştırmacının danışmanlığında tartışarak revize etmişlerdir. Yaptıkları revizeleri gerekçeleri ile birlikte kendi gruplarında tekrar tartışmışlardır. Son şeklini verdikleri planlar doğrultusunda, her öğretmen adayı en az 3 en fazla 5 kişilik 6.sınıf öğrencisinden oluşan öğrenci grubuna öğretim yapmıştır. Öğretmen adaylarının öğretim yaptığı öğrenciler birbirlerinin öğrencilerinden farklıdır. Yaptıkları öğretimler kamera kaydına alınmıştır. Bu kamera kayıtları araştırmacı tarafından izlenerek, dikkat çekici noktalar hakkında öğretmen adayları ile birebir görüşmeler yapılmıştır. Birebir görüşmelerden sonra, yapılan öğretimler her öğretmen adayının kendi grubu içinde de değerlendirilmiştir. Bu öğretim tecrübesinden sonra aynı döngü "iki kesri birbirine bölme" kazanımına yönelik bir öğretim planı ile tekrarlanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarından elde edilen veriler incelendiğinde, beklenildiği gibi, anlamlı öğretime yönelik olumlu düşüncelere sahip olanlar işlem ve kavramların anlamlı öğretiminde daha fazla gelişim göstermişlerdir. Öğretmen adaylarının kural şeklinde öğretimlerinin ise azaldığı görülmüştür. Araştırma kapsamında plan hazırlamaya ve anlamlı öğretime yönelik olumsuz düşünceye sahip olduğu anlaşılan bir öğretmen adayında ise ilerleme gözlenmemiştir. Buna karşın, bu öğretmen adayı araştırma sonunda yapılan görüşmelerde işlem ve kavramların anlamlı öğretilmesine yönelik farkındalık kazandığını ifade etmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğretmen adaylarının, öğrencilerin yaptıklarını fark etme, anlamlı dönüt verme ve kavram yanılgılarını tespit etme durumlarının en çok zorlandıkları noktalar olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, araştırma kapsamında yapılan üç katmanlı öğretim deneyinin tekrarlı uygulanmasının öğretmen adaylarını anlamlı öğretmeye yönlendirdiği, kural şeklinde öğretimlerini azalttığı sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmen yetiştiren kurumlarda matematik eğitimine yönelik derslerin sadece teorik olarak verilmesinin, öğretmen adaylarının mesleki gelişimleri için yeterli olmadığı söylenebilir. Söz konusu olumsuzlukları aşma noktasında bir danışmanın rehberlik etmesinin yararlı olabileceği önerilmiştir. Bu araştırmada tasarlanan uygulamaya benzer derslerin, öğretmen yetiştirme programlarına konulmasının yararlı olabileceği düşünülmektedir.