İstihbarat kurumlarının dış politika karar alma sürecine etkisi: ABD İstihbarat Topluluğu örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYLAN DOĞAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ADNAN SOFUOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, ABD Dış Politikası?nın dayandığı temel uluslararası ilişkiler teorileri açıklanmak suretiyle ortaya atılan hipotezin teorik bir çerçevede ele alınması sağlanmış, ABD karar alma sürecinin doğru bir şekilde analiz edilebilmesi için mevcut ABD yönetim sistemi incelenmiş ve akabinde ABD İstihbarat Topluluğu?nu oluşturan kurumlar tarihsel perspektif de gözetilmek suretiyle ele alınmıştır. Nihayet George W. Bush dönemi ABD Dış Politikası incelenerek bir asimetrik terör tanımı yapılmış ve edilgen bir istihbarat yapısının bir ülke karar alma sürecinde ne denli etkin olduğu somut örnekler üzerinden ispatlanmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde, ABD Dış Politikası?nın dayandığı Muhafazakâr Teori (Reel Politik), Yeni Muhafazakâr Söylem, İdealizm, Liberalizm ve Pluralizm gibi uluslararası ilişkiler teorileri incelenmiş, akabinde istihbarat teorisi ile istihbarat çarkı gibi kavramlar açıklanmaya çalışılarak ABD dış politikası ile istihbarat gibi kavramlar üzerindeki tartışmaların teorik bir düzlemde cereyan etmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde, ABD yönetim sistemi incelenmek suretiyle, karar alma süreçleri ile ilgili yapılacak değerlendirmelere katkı sağlamak amaçlanmış, ABD istihbarat sistemi açıklanırken ulusal, askeri, sivil ve Savunma Bakanlığı?na bağlı istihbarat kurumları şeklinde bir tasnif gidilerek ve tarihsel perspektif gözetilmek suretiyle ABD İstihbarat Topluluğu (IC) kurumları ve ABD istihbarat yapısı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, George W. Bush dönemi ABD Dış Politikası incelenerek, bir asimetrik terör profili çizilmiş, ABD İstihbarat Topluluğu (IC)?nun edilgen bir yapıda olduğu Afganistan ve Irak işgalleri örnekleri kullanılmak suretiyle somutlaştırılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak; Soğuk Savaş?ın bitimini müteakip ABD?nin uluslararası arenada güç kaybetmesini telafi etmek adına 11 Eylül saldırıları yeni muhafazakârlar tarafından bir fırsata dönüştürülmüş ve ABD hegemonyası ABD İstihbarat Topluluğu?nun edilgen yapısından istifade edilerek yeniden tesis edilmiştir.