Bankacılık ve finans verileri doğrultusunda Türkiye'deki illerin sıralanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE MEYDAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYDIN ULUCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İllerin farklı parametrelerle ölçülerek değerlendirilmesi ve sıralanması akademik çalışmalarda yer bulmuştur. Farklı konular üzerinden illerin etkinlik ve başarılarının değerlendirilmesi; illerin potansiyellerinin, güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesini sağlamaktadır. Bu sayede, iyileştirme politikalarının hazırlanmasında önemsenecek konuların daha açık ortaya koyulması ve referans olarak belirlenen illerin başarı faktörleri ile kıyaslama yapılması açısından önemlidir. Literatürde illerin finansal durumlarını inceleyen ve etkinliklerini birbiriyle kıyaslayan çalışmalar yer bulmuştur. İllerin finansal perspektiften değerlendirildiği çalışmalar bu çalışmayı yapmamızda motive kaynağı oluşturmuştur. Bu doğrultuda panel veri kullanılarak illerin zaman içindeki etkinlik değişimlerini parametrik olmayan bir yöntemle değerlendirmek için Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi yönteminin uygun olacağına karar verilmiştir. Çalışmamızda Türkiye'nin 81 ilinin bankacılık ve finans verileri doğrultusunda finansal açıdan göreli etkinlikleri kıyaslanarak, başarılı iller belirlenmiştir. Etkinlik karşılaştırması iki farklı model ile yapılmıştır. Model 1 illerin nüfusuna oranlı 12 çıktı (bireysel krediler, sektörel krediler, mevduat (TL), mevduat (DTH), mevduat toplam, gayrinakdi sektörel krediler, vergi gelirleri, ithalat rakamları, ihracat rakamları, borsaya kayıtlı yatırımcı sayısı, toplam hesap bakiye tutarı, enerji tüketimi) ve 4 girdi (işgücüne katılım oranı, istihdam oranı, imalat sanayi iş yeri sayısı, imalat sanayi net kazanç) baz alınarak oluşturulmuştur. Model 2 ise yine nüfusa oranlı il bazlı 8 adet girdi (iş gücüne katılım oranı, istihdam oranı, imalat sanayide işyeri sayısı, imalat sanayide net kazanç, bireysel krediler, sektörel krediler, gayrinakdi sektörel krediler, enerji tüketimi ) ve 8 adet çıktı (mevduatlar TL, mevduatlar DTH, toplam mevduatlar, vergi gelirleri, ithalat, ihracat, yatırımcı sayısı, toplam hesap bakiyesi) ile kurulmuştur. Her iki modelde de Veri Zarflama Analizi tabanlı Malmquist Toplam Faktör Endeksi Yöntemi ile yapılmıştır. Çalışmanın etkinlik ölçüm periyodu olarak 2009-2014 yılları incelenmiştir. Verilerin belirsiz olduğu durumda başarılı iller sıralamasının değişip değişmediğini, belli bir sıraya yakınsayıp yakınsamadığını görebilmek için çalışmada kullanılan diğer analiz yöntemi olarak SMAA Yöntemi seçilmiştir. SMAA Yöntemi ile 7 coğrafi bölgenin en başarılı illeri belirlenmiş, daha sonra bu iller birbiri ile kıyaslanarak en başarılı il belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda illerin 2009-2014 yılları arasında kaydettikleri etkinliklerden yola çıkılarak politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.