Rosuvastatinin kersetin varlığında protein bağlanma kapasitesinin HPLC ile incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEREM DAŞTAN
Danışman: Mustafa Çelebier
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Daştan, K. Rosuvastatinin Kersetin Varlığında Protein Bağlanma Kapasitesinin HPLC İle İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Analitik Kimya Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2025. Bu çalışmada, statin grubu bir etkin madde olan rosuvastatin (ROS)'in, bir fitokimyasal bileşik olan kersetin (QUE) varlığında plazma proteinine bağlanma (PPB) kapasitesindeki değişiminin tespit edilebilmesi için, ultrafiltrasyon tekniği kullanılarak plazmadan serbest ROS miktarının tayin edilebileceği ve ROS-QUE ayırımının yapılabileceği bir yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntem FDA Biyoanalitik Yöntem Validasyon Kılavuzu'nda yer alan validasyon parametrelerine göre valide edilmiştir. Çalışma kapsamında yapılan analizlerin tümü ACE C18 (250 × 4.6 mm i.ç., 5 µm) analitik kolon ile gerçekleştirilmiştir. Kromatografik ayırım için hareketli faz olarak, 45:55 h/h oranında asetonitril:20 mM fosfat tamponu (pH 4.0) karışımı kullanılmış, akış hızı 1 mL/dk olarak belirlenmiştir. UV dedektör kullanılarak 250 nm dalga boyundaki sinyaller kaydedilmiştir. Bu kromatografik koşullarda ROS ve QUE için alıkonma zamanları sırasıyla 6.84 ve 4.29 dakikadır. ROS için 0.04-2.00 μg/mL, QUE için ise 0.10-2.00 μg/mL doğrusallık aralığında çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen yöntem valide edilerek, ROS ve QUE'nin eklendiği ticari plazma ve ticari serum albumininden (BSA) analizine uygulanmıştır. Geliştirilen yöntemin ROS için ve de QUE varlığında ROS için ticari BSA'dan geri kazanım değerleri hesaplanmıştır. Tek başına ROS içeren çözelti için %85.38±1.44 bulunan geri kazanım değeri QUE ile birlikte iken %83.79±3.91 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen değerler istatistiksel olarak QUE varlığında ROS'in protein bağlanma kapasitesinin etkilenmediğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: HPLC, ultrafiltrasyon, PPB, Rosuvastatin, Kersetin