Obez ve normal ağırlıktaki adolesanların serum vitamin D düzeyleri ile beslenme durumları ve bazı biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU DEĞER SAĞLAM
Danışman: Fatma Gülhan Samur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, sağlıklı ve obez adolesanların serum 25-hidroksi vitamin D düzeylerini belirlemek ve adolesanlardaki serum vitamin D düzeyini etkileyebilecek diyetsel ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüş bir vaka kontrol çalışmasıdır. Araştırma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji Ana Bilim Dalı'na başvuran yaşları 12-17 yıl arasında değişen BKİ ? 95. persentil olarak belirlenen 39 obez ve aynı yaş grubunda benzer pubertal gelişim gösteren 30 sağlıklı (normal ağırlıkta) çocuk olmak üzere toplam 69 çocuk üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim durumları ve fiziksel aktiviteleri anket formu ile saptanmış, antropometrik ölçümleri ( ağırlık, boy uzunluğu, bel çevresi vb.), vücut bileşimi analizi (BIA ile vücut yağ ve yağsız doku miktarı) ve biyokimyasal analizleri (serum 25 hidroksi vitamin D, total kalsiyum (iCa), PTH (iPTH), lipit profili vb.) yapılmıştır. Obez adolasanların serum vitamin 25(OH)D düzeyi (16.2±6.2 ng/ml) ile kontrol grubunun 25(OH)D düzeyi (18.1±5.9 ng/ml) arasında önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Çalışmaya katılan adolesanların tamamının serum 25(OH)D düzeyi 25 ng/L'ın altında olduğu görülmüştür. Her iki grupta da 25(OH)D düzeyi ile BKI, vücut yağ kütlesi, vücut yağ yüzdesi ve bel çevresi gibi antropometrik ölçümler arasında istatiksel olarak önemli olmayan ters yönlü bir ilişki bulunmuştur. Serum 25(OH)D ile HOMA-IR arasında bir ilişki saptanamazken; serum kalsiyum ile HOMA-IR arasında pozitif yönlü zayıf ilişki (r=0,267 p<0,05) saptanmıştır. Günlük besin tüketimi incelendiğinde adolesanların D vitaminini en çok aldıkları kaynaklar sırasıyla tavuk yumurtası (%57) ve margarin (%18) olarak saptanmıştır. Sağlıklı adolesanlarda besinle alınan kalsiyum (r=0.371) ve fosfor (r=0.438) ile serum 25(OH)D seviyesi arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. (p<0.05). Adolesanlarda serum vitamin D düzeyi ile insülin direnci ve BKİ arasındaki ilişkiyi değerlendirebilmek için daha fazla randomize, kontrollü ve ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.