Resimde izdüşüm
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim A.S.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ HASIRCI
Danışman: Zuhal Boerescu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Resim" sözcüğü Türk Dil Kurumunun Büyük Türkçe Sözlüğünde (Türk Dil Kurumu, 2013) "varlıkların, doğadaki görünüşlerinin kalem, fırça gibi araçlarla kağıt, bez vb. üzerinde yapılan biçimleri" olarak açıklanır. Bu tanımdaki "varlık", "görünüş" ve "biçim" kelimelerinin aynı sözlükteki anlamları araştırılacak olursa, sözlüğün sunduğu "resim" tanımı şuna dönüşür: "Gerçeklerin, doğadaki gölgelerinin kalem, fırça gibi araçlarla kağıt, bez vb. üzerinde yapılan gölgeleri". Yani "resim", "gerçeğin gölgesinin gölgesi" olarak ifade edilir. Doğadaki "algı nesnelerinin", gerçeklerin "gölgeleri" olduğu düşüncesi Platon'un "idealar kuramı"yla örtüşür niteliktedir. Filozofun, fikrini anlatmakta yararlandığı "mağara alegorisi"nde (Platon, 2013, s. 231 – 235), bir mağarada zincirli olan tutsaklar hayatları boyu, gerçek nesneler yerine nesnelerin, önlerindeki duvara düşen, gölgelerini algılar ve mutlak gerçeklik zannederler. Halbuki gölgeler, gerçeklerin yalnızca "izdüşümü"dür. Dolayısıyla "resim" de bir "izdüşüm"dür. Düşülen "iz"ler, aranan gerçeklere ulaşılmasını sağlayan ipuçlarıdır. Algıda yaşanan "yanılsama", bu ipuçlarının aranan "öz"ün kendisi sanılmasından doğar. Bu yüzden birey duyularıyla edindiği verilerin esas öz olmadığının, sadece kendisini gerçeğe ulaştıracak "iz"ler olduğunun bilincinde olmalıdır. İzler, duyu verileri, insanın beyninde işlenir ve burada yer alan düşünceler algıyı etkiler. Bundan ötürü, insanın dünyaya baktığında kendi yansımasını, izdüşümünü gördüğünü söylemek mümkündür. İnsanın da her şey gibi sürekli değiştiği var sayılırsa, gördüğü şeyleri iki kere aynı şekilde göremeyeceği de kabul edilebilir. Raporda yer alan yüksek lisans çalışması süresince üretilen eserler bu fikirleri yansıtmak ve yeni bir biçimle sunmak üzere tasarlanmıştır. Anahtar Sözcükler:Resim, Gerçek, Gölge, İzdüşüm, Platon, İz