Türkiye'de büyüme ve işsizlik arasındaki ilişkinin ampirik analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE KIR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): LÜTFİ ERDEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1962 yılında Amerikan ekonomisine ilişkin büyüme ile işsizlik rakamlarını inceleyen Arthur Okun, işsizlik oranının reel çıktı büyümesi ile negatif ilişkili olduğunu saptamıştır. Ardından, bu iki değişken arasındaki ilişkiyi gösteren Okun katsayısı pek çok araştırmacı tarafından farklı ülke ve dönemler itibariyle incelenmiştir. Teoride, büyüme ile istihdamın birlikte hareket edeceği düşünülse de, ampirik literatürde, zamana, model tanımlamasına veya kullanılan yöntemlere bağlı olarak katsayısı değerinin değiştiği, hatta negatif beklenen Okun katsayısının işaretinin pozitife döndüğü bile görülmüştür. Ayrıca reel çıktı büyümesinin işsizlik üzerindeki etkisi ekonominin genişleme ve daralma dönemlerinde farklılaşabileceği de değerlendirilmiştir.Bu çalışmada, 2000-2010 yıllarını kapsayan dönemde, büyüme ile işsizlik arasındaki ilişki, Türkiye ekonomisi için araştırılmıştır. Bu amaçla, fark modeli, açık modeli ve dinamik yapıdaki ampirik modeller tanımlanmış ve çeşitli zaman serisi analiz teknikleriyle Okun katsayısı tahmin edilmiş ve asimetrik ilişki test edilmiştir. Bulgular, i) büyüme ve işsizlik arasında uzun dönem denge ilişkisinin olmadığını, ancak ii) kısa dönemde bu iki değişken arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ve iii) kısa dönem ilişkinin asimetrik bir yapıda gerçekleşmediğini ortaya koymuştur. Değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin bulunamaması, ele alınan dönemde Okun kanununun uzun dönemde geçerli olmadığını göstermektedir. Kısa dönemde ilişki negatif ve anlamlı olmasına rağmen katsayının küçük olması işsizlikteki azalmanın arzulanan düzeyde ekonomik büyüme yaratmadığı şeklinde yorumlanabilir.